اگر به دنبال کتابی علمی و عملی می‌باشید که روابط با کیفیتی را برای شما به ارمغان آورد، به سراغ کتاب خوبی آمده‌اید.

کتابی کاملاً کارگاهی با مثال‌های متعدد و متنوعی که به شما در آر تباط با خود و دیگری یاری می‌رساند.

در این مقاله به روش ان. وی.سی، پرداخته‌ایم، روشی که دکتر مارشال روزنبرگ برای ایجاد یک رابطه با کیفیت آموزش داده است. مطالعه این کتاب را به همه، به ویژه آنان که در مسند قدرت هستند پیشنهاد می‌کنم.

در کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی چه می‌آموزید؟

کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی، کتاب کارآمدی است که از اتاق خواب تا اتاق هیئت مدیره، از کلاس درس تا منطقه جنگی، هر روز زندگی را دست خوش تغییر می‌کند.

در کتاب ارتباط بدون خشونت روشی صلح آمیز و مؤثر با نام ان. وی.سی NVC برای رسیدن به ریشه خشونت و درد را می‌آموزید.

نویسنده بر این باور است که دلیل بی کیفیت شدن و یا ناپایداری روابط در خشم‌های پردازش نشده ایست که گاهی به دلیل نبود و یا کمبود آگاهی، در رفتارهای ما پیداست.

بیشتر ما مشتاق مهارت‌هایی هستیم که کیفیت روابطمان را تقویت کند، روابطی که بتوانیم عزت نفسمان را جرات‌مندانه در آنها زندگی کنیم.

رابطه با کیفیتی که حس ما را از توانمندی‌ها فردیمان عمق ببخشد و دیگری را از ارتباط با ما خشنود سازد.

اما متاسفانه بیشتر ما از بدو تولد برای رقابت، قضاوت، درخواست آمرانه و تشخیص، آموزش دیده‌ایم.

ما یاد گرفته‌ایم که با چه چیز «درست» و «غلط» است فکر کرده و با یکدیگر ارتباط برقرار کنیم.

روش‌های عادتی ما در ارتباطاتمان در بهترین شرایط که فکر می‌کنیم و حرف می‌زنیم ارتباط را دشوار می‌کند و عدم درک یا ناامیدی خلق می‌کند.

و همین روش‌ها ممکن است علت خشم و درد شوند، و ما را به خشونت سوق دهند. و شاهد این باشیم که حتی کسانی با بهترین نیت‌ها، ناخواسته تعارض‌های بی پایان خلق کنند.

روش ان. وی.سی NVC به ما کمک می‌کند به عمق برویم و ببینیم که چه چیزی درون ما زنده است. کشف کنیم چگونه همه اعمال ما مبتنی بر نیازهای انسانی است که در پی برآورده شدن آنها هستیم.

در این فرایند با ادبیات احساس و نیاز آشنا می‌شویم. شناخت احساس و نیاز، کمک می‌کند آنچه را در هر لحظه در درون ما می‌گذرد به وضوح ابراز کنیم. وقتی نیازهایمان را درک و اعلام میکینم پایه مشترکی برای روابط رضایت بخش تولید می‌کنیم.

درباره مارشال روزنبرگ نویسنده کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی

دکتر مارشال روزنبرگ روان‌شناسی آمریکایی و نویسنده کتاب ارتباط بدون خشونت زبن زندگی است.

او به عنوان پایه گذرا ارتباط بدون خشونت در سراسر دنیا شناخته می‌شود. همچنین یک سازمان غیرانتفاهی با نام «مرکز ارتباط بدون خشونت» را بنیان گذاری کرده است.

او با الهام گرفتن از دکتر آرون گاندی، نوه مهاتما گاندی، مؤسس و رئیس موسسه بدون خشونت و همچنین دکتر کارل راجرز یکی از چهره‌های اصلی در رویکرد روان‌شناسی انسان گرایانه توانست کارگاه‌های موفق و زیادی را در سراسر دنیا برای ترویج ارتباط بدون خشونت تشکیل دهد.

مارشال روزنبرگ در سال ۲۰۱۵ در سن ۸۱ سالگی چشم از دنیا فرو بست.

دکتر مارشال روزنبرگ معتقد بود که انسانها بر سرشت محبت کردن خلق شده‌اند.

یعنی محبت کردن به دیگران و پذیرش محبت دیگران جزء سرشت ماست. وکتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی را پیرامون پاسخ به دو سؤال زیر نوشته است:

1. چه عواملی ما را از ذات با محبتمان جدا می‌کند و به سوی رفتارهای خشونت آمیز و جابرانه سوق می‌دهد؟
2. چه چیزهایی به برخی افراد چنان قدرتی می‌دهد که حتی تحت سخت‌ترین شرایط بازهم با ذات با محبتشان مرتبط باشند؟

مارشال روزنبرگ در پی پاسخ به این دو سؤال به روشی دست یافت که در آن راه شکوفایی محبت طبیعی فراهم می‌شود.

و آن را ارتباط بدون خشونت زبان زندگی نامید. بدون خشونت به معنی حالت طبیعی از محبت است که پس از محو خشونت از قلب، در ما پدید می‌آید همچنین بدون خشونت را می‌توان مترادف با ارتباط محبت آمیز دانست.

مارشال روزنبرگ به شیوه‌ای چهار مرحله‌ای در کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی اشاره دارد که به آن فرایند ان. وی.سی می‌گوید.

شیوه‌ای که مرحله اول آن مشاهده، مرحله دوم آن درک احساس، مرحله سوم آن کشف نیاز و مرحله چهارم آن تقاضا می‌باشد.

مشاهده دقیقی که در یک موقعیت اتفاق می افتد مانند مشاهده دقیق گفته‌ها، شنیده‌ها و رفتارها فارغ از اینکه به زندگی ما غنی بیشتری می‌دهند یا نمی‌دهند.

سپس درک احساسمان از آن مشاهده و پاسخ به این سؤال که آیا ما رنجیده‌ایم، ترسیده‌ایم، خوشحالیم، عصبانی هستیم و …؟

مرحله سوم تشخیص نیازی که پشت هر یک از احساس‌هایی است که درک کرده‌ایم. و در نهایت بیان تقاضا از طرف مقابلمان یعنی رسیدن به آن چیزی که با برآورده شدنش زندگی شما غنی‌تر می‌شود.

فرایند ان.وی.سی NVC

فرایند ان. وی.سی روشی است که مارشال روزنبرگ برای داشتن یک ارتباط بدون خشونت ارائه داده است.

همانطور که پیشتر گفتیم روزنبرگ معتقد بود که محبت کردن و پذیرش محبت دیگران جزء سرشت انسانهاست.

و او مدل ان. وی.سی را بر پایه نثار از صمیم قلب (محبت) جایگزین الگوهای ارتباطی گذشته کرد.

ان.وی.سی کمک می‌کند تا رابطه ما با خودمان و دیگران به گونه‌ای برقرار شود که محبت وجودمان شکوفا شود.

در فرایند ان. وی.سی لازم نیست طرف مقابلمان نیز آن را بشناسد و یا تمایل به دانستنش داشته باشد کافی است ما به اصول ان.وی.سی پایبند باشیم و تنها انگیزه‌مان محبت کردن باشد.

در این فرایند آنها نیز اندک اندک با ما همراه می‌شوند و سرانجام قادر خواهیم بود با مهربانی پاسخ یکدیگر را بدهیم.

بنابراین این نکته حائز اهمیت است که هدف ان. وی.سی تغییر مردم و تغییر رفتار آنها به منظور پذیرش روش ما نیست.

فرایند ان. وی.سی یک فرایند چهار مرحله‌ای است. مرحله اول، مشاهده نام دارد. دراین مرحله باید آنچه می‌بینیم، می‌شنویم، لمس می‌کنیم بدون در آمیختن با ارزیابی و قضاوت فقط مشاهده کنیم.

البته این بدان معنا نیست که بی طرفی را پیش بگیریم و ارزیابی نکنیم بلکه بدین معناست که در این روش نیاز به توانایی تفکیک این دومرحله یعنی جداسازی مشاهده از ارزیابی داریم.

زیرا در صورت درآمیختن مشاهده و ارزیابی عکس العمل طرف مقابلمان دفاع و مقاومت خواهد بود. به عنوان مثال وقتی می گوییم «فلانی زشت است» به جای مشاهده از ارزیابی استفاده کرده‌ایم.

و اگر این جمله را به «چهره فلانی برای من جذابیتی ندارد» تبدیل کنیم مشاهده بدون ارزیابی خود را بیان کرده‌ایم.

مرحله دوم فرایند ان. وی.سی شناخت احساس می‌باشد. یعنی زمانی که واقعیتی را بدون ارزیابی مشاهده کردیم در ما چگونه احساسی به وجود آورد.

از آنجا که همیشه «روش صحیح تفکر» مورد توجه بوده است، واژگان ما در ارتباط با احساس بسیار محدود می‌باشد.

ما یاد می‌گیریم در جستجوی آن باشیم که چه چیزی دیگران فکر می‌کنند برای من درست است تا انجام دهم یا بگویم.

مانند اینکه اگر دختری فریاد بزند می گویند دختر که صدایش را بالا نمی‌برد و اگر پسری گریه کند میگویند پسر که گریه نمی‌کند.

بنابراین درفرهنگی زیسته‌ایم که نه تنها شناخت احساس به انسان آموخته نشده است بلکه بیان عاطفه و احساس نیز مردود اعلام شده است.

به عنوان مثال به مصاحبه کاری دعوت می‌شوید که شما را نگران می‌کند. اگر در همان لحظه به جای بی توجهی به احساسمان، لحظه‌ای به درونمان سفرکنیم، می‌توانیم احساس ترسمان را از این مصاحبه شناسایی کنیم.

احساسی که اگر به درستی شناسایی نشود قطعاً در رابطه ما با فرد مصاحبه کننده و آینده شغلی ما تأثیر گذار خواهد بود.

مرحله سوم فرایند ان. وی.سی کشف نیازهایی است که پشت هر احساسی نهفته است.

هنگامی که مشاهده‌ای از واقعیتی رخ می‌دهد بلافاصله احساسی در ما هویدا می‌شود که حاصل نیازی است که این گونه خود را بروز می‌دهد.

لذا می‌توان گفت نیازهای ما توسط شناخت احساسمان در زمان مشاهده، رمز گشایی می‌شوند. قضاوت، انتقاد، تفسیر و تحلیل دیگران همه، بیان وارونه‌ای از نیازهای ما می‌باشد.

هر چه بیشتر بتوانیم بین احساس‌ها و نیازهایمان ارتباط برقرار کنیم، به همان اندازه برای دیگران راحت‌تر خواهد بود که به نیازهای ما پاسخ محبت‌آمیزتری بدهند.

به عنوان مثال در شرایطی هستید که فردی در حال فریاد زدن می‌باشد. این مشاهده شما را می‌ترساند یا خشمگین می‌کند. اگر به خشم شما بپردازیم در می‌یابیم که در آن لحظه، نیاز شما آرامش و احترام بیشتر است.

مرحله چهارم فرایند ان. وی.سی بیان تقاضایی است که زندگی مارا غنی‌تر می‌کند. این مرحله از فرایند به این موضوع می‌پردازد که چه تقاضاهایی از دیگران، زندگی ما را غنی‌تر می‌کند.

غالباً در بیان تقاضاهایمان تمرکزمان را بر آنچه نمی‌خواهیم معطوف می‌کنیم تا آنچه تمایل داریم. این نوع تقاضا کردن به زبان منفی در تقاضا شناخته می‌شود.

زبان منفی در تقاضا دو مشکل را به وجود می‌آورد اول آنکه طرف مقابل را دچار سردرگمی می‌کند زیرا او دقیقاً نمی‌داند شما چه می‌خواهید. و مسئله دوم اینکه مقاوت او را بر می‌انگیزد.

بنابراین در این مرحله از جملات انتزاعی، دوپهلو و مبهم اجتناب کنید. و نکته مهم دیگر این است که تقاضا یک درخواست آمرانه نمی‌باشد. به عنوان مثال فردی با صدای بلند با شما صحبت می‌کند.

در چنین موقعیتی احساس ترس در شما ایجاد می‌شود. نیاز به امنیت بیشتری در ارتباطتان دارید و این گونه تقاضا می‌کنید «زمانی که صدایت بلند است من از تو می‌ترسم نیاز دارم با صدای همیشگیت با من صحبت کنی این گونه بهتر می‌توانم صحبت‌هایت را گوش کنم».

چهار رفتاری که ارتباط بدون خشونت را مسدود می‌کند

در کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی، مارشال روزنبرگ به چهار رفتاری که ما را از داشتن ارتباطات بدون خشونت محروم می‌کند، پرداخته است.

رفتار اول قضاوت گری است. «قضاوت کردن» یعنی دیگری و رفتارهایش را بر اساس ارزش‌هایمان ارزیابی کنیم.

و درنهایت پی ببریم که در ارتباط با او چگونه رفتاری را باید اتخاذ کنیم. بنابراین قضاوت گرها افرادی هستند که دنیا را از زاویه «درست» و «غلط» و انسانها را از به دو دسته «خوب‌ها» و «بدها» تقسیم می‌کنند.

رفتار دومی که در این کتاب به عنوان رفتار مخرب بیان شده است «مقایسه کردن» می‌باشد. مقایسه کردن نوع دیگری از قضاوت کردن است.

دن گرین برگ در کتاب «چگونه خود را بدبخت کنید» قدرت مخرب و موذی مقایسه کردن را بیان می‌کند.

او پیشنهاد می‌کند اگر کسی می‌خواهد حقیقتاً زندگی را برای خود تلخ کند کافی است که خودش را با دیگران مقایسه کند. مقایسه کردن احساس بدبختی خود خواسته‌ای را در انسان‌ها ایجاد می‌کند.

«انکار مسئولیت» رفتار سومی است که در کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی به عنوان رفتار مخرب برشمرده شده است.

انکار مسئولیت یا مسئولیت گریزی نوع دیگری از ارتباط بیگانه ساز از زندگی است. و می‌تواند چنان بر آگاهی ما سایه افکند که فراموش کنیم ما مسئول نحوه تفکر و چگونگی احساس‌ها و اعمالمان هستیم.

وقتی بر مسئولیتمان برای چگونگی رفتار، تفکر و احساس خود آگاه نیستیم خطرناک خواهیم بود.

مانند «دستور مافوق بود باید انجام دهم» این جمله انکار مسئولیت شما را می‌رساند زیرا شما برای حفظ شغلتان انتخاب می‌کنید که دستور مافوقتان را اجرا کنید.

رفتار چهارمی که ما را از داشتن ارتباط بدون خشونت محروم می‌سازد «درخواست آمرانه» است.

درخواست آمرانه یعنی دیگری را مجبور به انجام کاری کنیم. در این نوع درخواست، طرف مقابل می‌داند با سرباز زدن از انجام آن کار به صورت آشکار یا پنهان با شرم و یا تنبیه تهدید می‌شود.

این نوع رفتار در فرهنگ ما رایج است به ویژه در میان افرادی که صاحب قدرت می‌باشند.

همدلی چیست؟

همدلی فاکتوری است که تنها با حضور امکان‌پذیر می‌باشد. یعنی لازم نیست کاری کنید، کافی است حضور داشته‎‌باشید.

همدلی درک همراه با احترام از آن چیزی است که دیگران تجربه می‌کنند. یا به زبانی دیگر همدلی، خالی کردن ذهن به همراه گوش دادن با تمام وجود می‌باشد.

بنابراین می‌توان گفت گوش دادن فعالانه از لازمه‌های همدلی می‌باشد.

در ارتباط با دیگران همدلی زمانی اتفاق می افتد که پیش فرض‌ها و قضاوت‌ها را کنار بگذاریم. هر موقعیتی در زندگی علی‌رغم تمام شباهت‌هایش مانند یک کودک تازه متولد شده، جدید و غیر قابل پیش‌بینی است.

بنابراین نیاز به واکنشی دارد که نمی‌توانید از قبل آماده کنید. نصیحت کردن، اطمینان بخشیدن و توضیح نظر و احساس‌های خودمان و … از رفتارهایی مسدود کننده همدلی می‌باشد.

مهم‌ترین جزء همدلی حضور است. یعنی با تمام وجود برای فرد دیگر و هر آنچه او تجربه می‌کند، حضور داریم.

این نوع از کیفیت حضور، همدلی را از همزادپنداری و یا هم دردی مجزا می‌کند. این اعتقاد که ما مشکل را حل کنیم تا دیگران احساس بهتری داشته باشند ما را از همدلی کردن باز می‌دارد.

غیرممکن است چیزی را به دیگران بدهیم که خودمان آن را نداریم. برای اینکه بتوانیم همدلی کنیم به همدلی نیاز داریم.

وقتی خود را در حالت تدافعی و یا ناتوان از همدلی یافتیم به این معنی است که نیاز داریم الف) صبر کنیم، نفس بکشیم و با خودمان همدلی کنیم.

یعنی کیفیت حضور و توجهمان را به خودمان هدیه دهیم. اگر این مهارت را بیاموزیم ظرف چند ثانیه ما را آماده حضور برای دیگری می‌کند. ب) بدون خشونت فریاد بکشیم.

زمانی که توان همدلی ندارید می‌توانید فریاد بزنید و به دیگران ناتوانی‌تان را اعلام کنید اینکه من غرق درد هستم و امروز نیاز به آرامش و سکوت بیشتری دارم. ج) استراحت کنیم.

حال اگر فردی قادر به همدلی با ما وجود ندارد و نمی‌توانیم با خود همدلی کنیم همچنین مجال فریاد بدون خشونت هم نداریم لازم است به کنج آرامی پناه ببریم تا خود را برای حضور آماده‌سازیم.

نوشته نگاهی به کتاب ارتباط بدون خشونت زبان زندگی اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.

در کتاب پنج زبان عشق چه می‌آموزید؟

در کتاب پنج زبان عشق نوشته دکتر گری چاپمن، ترجمه خانم سیمین موحد راه چگونه ابراز کردن «دوستت دارم» را می‌آموزیم.

این کتاب حاصل بیست سال مشاوره ازدواج دکتر گری چاپمن است. این کتاب پیرامون پاسخ به این سؤال که «بعد از ازدواج چه بر سر عشق می‌آید؟» نوشته‌شده است. سه فصل اول کتاب پنج زبان عشق به باورهای دکتر چاپمن در مورد ماهیت عشق پس از ازدواج، مخزن عاطفی و دوران عاشقی پرداخته است. خواننده کتاب پس از فهم و درک سه فصل اول به باورهای نویسنده نزدیک شده و در فصل‌های چهارم تا نهم به فهم پنج زبان عشق مشغول می‌شود. پنج زبان عشقی که نویسنده معتقد است حلقه مفقوده در تداوم ازدواج‌هاست. شما دراین پنج فصل با مفهوم هر یک از زبان‌های عشق آشنا شده و با مثال‌های متعدد در شناخت آن‌ها متبحر می‌شوید. پس از شناخت زبان‌های عشق زمان تشخیص زبان عشق خود و همسرتان (شریک عاطفی) می‌شود. در فصل نهم کتاب مهارت تشخیص زبان عشق خود و همسرتان را می‌آموزید.

حال اگر زبان عشق شریک عاطفی‌مان چیزی نباشد که به مذاقمان خوش بیاید چه کنیم؟ سؤالی که یکی از مراجعین دکتر چاپمن پس از شناخت زبان عشق همسرش از دکتر گری چاپمن پرسید. فصل دهم کتاب پنج زبان عشق به پاسخ این سؤال «زمانی که ما آکنده از رنجش، خشم و انزجار از خطاهای گذشته‌ایم چطور می‌توانیم با زبان عشق یکدیگر سخن بگوییم؟» می‌پردازد. در فصل یازدهم به اساسی بودن عشق می‌پردازد. دانشمندان دریافته‌اند که نیاز به امنیت، احساس ارزشمندی، و اهمیت داشتن، نیازهای اساسی ما هستند. اما عشق همه این نیازها را می‌پوشاند. بنابراین تنها نیاز عاطفی و اساسی ما عشق است. در فصل دوازدهم به موضوع نفرت پرداخته‌شده است. زمانی که دیگر فردی را دوست نداریم «آیا این امکان وجود دارد که او را دوست داشته و به او محبت کنید؟» و درنهایت فصل سیزدهم کتاب به شناخت زبان عشق در کودکان پرداخته است.

درباره دکترگری چاپمن نویسنده کتاب پنج زبان عشق

دکتر گری چاپمن مدیر موسسه  «مشاوره ازدواج و خانواده» است. در رزومه تحصیلی او مدارک متعددی از لیساس و فوق‌لیسانس هنر، فوق‌لیسانس مطالعات دینی و اعتقادی، دکترای فلسفه به چشم می‌خورد. او نویسنده، سخنران و مشاوری است که درزمینهٔ ایجاد روابط مستحکم به انسان‌ها کمک می‌کند. تاکنون در سراسر دنیا سمینارهایی پیرامون موضوع رابطه و استحکام در روابط برگزار کرده است که در بیش از ۴۰۰ ایستگاه رادیویی پخش‌شده است.

دکتر گری چاپمن معتقد است آموختن زبان‌های عشق در زمانی که زندگی از حال و هوای عاشقی افتاده است، می‌تواند باعث استحکام روابط شود. داستان خود را با سؤال« بعد از ازدواج چه بر سر عشق می‌آید؟» آغاز می‌کند. سؤالی که یکی از هم‌سفر‌هایش در هواپیما زمانی که کیلومترها با زمین فاصله داشتند در ذهن او کاشت. دکتر چاپمن به دنبال پاسخ به این سؤال به کشف پنج زبان عشق دست‌یافت.

تحقیقات و یافته‌های دکتر چاپمن به این موضوع اشاره می‌کند که عمر مفید عشق به‌صورت میانگین ۲ سال است و پس ‌از آن مشاجرات زناشویی از کوچک‌ترین چیزها آغاز می‌شود. عشق از نگاه دکتر چاپمن هیجانی غریزی است که به‌طور ژنتیکی تعیین‌کننده رفتار انسان‌ها برای جفت‌یابی است. بنابراین در دوران عاشقی مهارتی برای حفظ عشق خلق نمی‌شود چراکه عاشق و معشوق در هیجانی به سر می‌برند که خودبه‌خود به‌سوی هم جذب می‌شوند. صحبت‌های طولانی، هدایا، خدمات مختلفی که به معشوق ارائه می‌شود از شاخص‌های دوران عاشقی است. اما پس از اتمام این دوران زوج‌ها نیاز به آموختن مهارت‌هایی همچون آموختن پنج زبان عشق دارند که جاذبه عشق را به زندگی بازگرداند. دوره‌ای که در آن دوست داشتن یک انتخاب است و برای پر کردن مخزن عاطفی همسرمان دست به انتخاب‌هایی که او را خوشحال می‌کند و درنهایت به پر شدن مخزن عاطفی خودمان می‌انجامد می‌زنیم.

دکتر چاپمن می‌گوید هر فردی از بدو تولد با مخزن عاطفی خودش متولد می‌شود. اگر در کودکی به‌اندازه کافی مورد محبت و توجه قرارگرفته باشد در بزرگ‌سالی فردی مسئول خواهد بود. بدون محبت و توجه، کودک به لحاظ عاطفی و اجتماعی در بزرگ‌سالی عقب‌مانده خواهد شد. این مخزن تا بزرگ‌سالی همراه ما خواهد بود. مخزن عاطفی هر فرد پس از ازدواج و ایجاد شراکت نیز، نیاز به توجه شریک عاطفی‌مان دارد. لذا دکتر چاپمن آموختن زبان عشق خود و همسر را از اولویت‌های زندگی مشترک می‌داند. همچنین اضافه می‌کند کودکان نیز از کودکی با زبان عشق سخن می‌گویند و از همان بدو تولد نوع توجه و محبتی را که نیاز دارند با رفتارهایشان مشخص می‌کنند.

بهترین ترجمه فارسی کتاب «پنج زبان عشق» چیست؟

تجربه‌ی خوانش این اثر جهانی به فارسی، به کیفیت ترجمه بستگی دارد؛ طبق بازخوردهای مختلف، نسخه‌ی مترجم محبوب محمد یوسفی («۵ زبان عشق؛ رازهایی برای داشتن عشقی پایدار») از نظر روانی و سادگی در فهم، بسیار مورد استقبال قرار گرفته است. در کنار آن، ترجمه‌ی سحر مهرابی نیز با روایت عملی و صمیمانه، انتخاب مناسبی برای کسانی است که دنبال راهنمایی کاربردی و ملموس هستند. هر دو ترجمه توانسته‌اند روح کتاب چاپمن را در زبان فارسی زنده نگه دارند و تجربه‌ای قابل درک برای مخاطبان فارسی‌زبان فراهم کنند.

زبان اول عشق «کلام تأیید آمیز»

به گفته دکتر چاپمن  «کلام تأیید آمیز» اولین زبان عشقی است که کشف کرده است. تعریف شفاهی (زبانی) یا قدردانی با کلمات، از ابزارهای قدرتمند عشق و محبت هستند. گفتارهای همچون «چقدر این لباس بهت می‌آید» «چقدر با این لباس قشنگ شدی» «تو بهترین سیب‌زمینی پز دنیا هستی. من عاشق این سیب‌زمینی‌ها هستم.» تعریف زبانی تنها راه بیان کلمات تأیید آمیز در مورد شریک عاطفی‌تان نیست. شیوه‌های دیگری همچون کلمات تشویق‌آمیز، کلام مهرآمیز، کلمات فروتنانه لهجه‌های گوناگونی از این زبان عشق هستند.

واژه تشویق در کلام انگلیسی به معنی «ایجاد شهامت» است. همه ما در بخش‌هایی از وجودمان احساس ناامنی می‌کنیم. این عدم شهامت اغلب مانع از انجام کارهای مثبتی می‌شود که دوست داریم انجامش دهیم. در تجارب دکتر چاپمن موارد متعددی را می‌توان دید که استعدادهای نهفته افراد پس از دریافت کلمات تشویقی شکوفا شده‌اند. ما ابتدا باید بفهمیم چه چیزی برای همسرمان مهم است. سپس می‌توانید با این کلمات شهامت برداشتن اولین گام را به شریک عاطفی‌تان بدهید. تشویق مستلزم توجه و محبت و نگاه کردن به جهان از چشم همسرتان است.

عشق مهربان است. بنابراین اگر بخواهیم با زبان، ارتباط عاشقانه برقرار کنیم باید از واژه‌های مهرآمیز استفاده کنیم. عشق حساب خطاها را نگه نمی‌دارد. عشق، ناکامی‌های گذشته را نمی‌شمارد. هیچ‌کدام از ما کامل نیستیم. ما در زندگی زناشویی همیشه بهترین کار را انجام نمی‌دهیم. گاه کارهایی می‌کنیم که همسرمان را می‌آزارد. ما نمی‌توانیم گذشته را پاک‌کنیم اما می‌توانیم تقاضای بخشش‌کنیم و درآینده طور دیگری رفتار کنیم.

عشق تقاضا می‌کند، حکم نمی‌کند. در ازدواج ما باهم برابریم هر دو بالغ و بزرگ‌سال هستیم. اگر می‌خواهید روابط صمیمانه داشته باشید باید آمال و آرزوهای طرف مقابلتان را بشناسیم. اگر می‌خواهیم یکدیگر را دوست بداریم باید خواسته‌های یکدیگر را بدانیم. فروتنی جزئی از عشق است، به‌جای رفتار بالغانه دست به رفتارهای کودکانه نزنیم. هدف عشق به دست آوردن چیزی که شما می‌خواهید نیست بلکه انجام دادن کاری برای سعادت کسی است که دوستش دارید. اما واقعیت این است که وقتی کلام تأیید آمیز دریافت می‌کنیم به‌احتمال‌قوی ترغیب می‌شویم که متقابلاً کاری بکنیم.

زبان دوم عشق «وقت گذاشتن برای یکدیگر»

فایده خانه داشتن، ماشین داشتن، انواع تفریحات و … وقتی هرگز نتوانید با یکدیگر از آن‌ها لذت ببرید در چیست؟ این سؤال افرادی است که با زبان دوم عشق یعنی وقت گذاشتن برای یکدیگر سخن می‌گویند. منظور از وقت گذاشتن یعنی توجه کامل را به دیگری معطوف بدارید. نه اینکه روی مبل کنار یکدیگر بنشینید و برنامه تلویزیونی نگاه کنید. تصور کنید که روی مبل نشستید و ۲۰ دقیقه از زندگی‌تان را به شریک عاطفی‌تان می‌دهید. شما دیگر آن ۲۰ دقیقه را در اختیار نخواهید داشت اما شما با بخشیدن این ۲۰ دقیقه به یکدیگر ابزار قدرتمندی از ابراز عشق و علاقه انتخاب کرده‌اید.

باهم بودن، گفتگوی متمرکز و فعالیت‌های سازنده مشترک از وجوه مختلف زبان دوم عشق «وقت گذاشتن برای یکدیگر» است. وقت گذاشتن برای یکدیگر به این معنی نیست که ما باید اوقاتی را درحالی‌که به چشمان یکدیگر خیره شده‌ایم باهم بگذرانیم. منظور این است که باهم کاری انجام دهیم و طی این مدت تمام توجهمان به دیگری باشد.

گفتگوی متمرکز به گفتگویی دوستانه بین دو نفر گویند که در فضایی آرام و پرمهر به گفتگو در مورد تجارب، افکار، احساسات و آمال و آرزوهایمان با دیگری می‌پردازیم. گفتگوی متمرکز با زبان اول عشق متفاوت است. کلمات تأیید آمیز روی چیزی تکیه می‌کنند که ما می‌گوییم اما در گفتگوی متمرکز تکیه‌بر آن چیزی است که می‌شنویم. در زبان دوم عشق نیاز است که شما حرف زدن را بیاموزید.

فعالیت‌های سازنده مشترک به فعالیت‌هایی می‌گویند که حداقل یکی از زوجین تمایل به انجام آن را داشته باشد و دیگری نیز مایل به انجام آن باشد. هدفتان از این نوع فعالیت مشخص باشد « ابراز عشق از طریق باهم بودن». مانند زمانی که با کودکی توپ‌بازی می‌کنید. قل دادن توپ روی زمین هدف شما نیست بلکه شما همه توجهتان به کودک و لذت بردن او از بازی است.

زبان سوم عشق «دریافت هدایا»

هدیه چیزی است که شما در دستتان می‌گیرید و می‌گویید «او به فکر من است» «او مرا به خاطر داشت». شما برای اینکه به کسی هدیه بدهید باید به او فکر کنید. خود هدیه نماد آن فکر است. مهم نیست که چقدر پول صرفش شده، مهم این است که شما به فکر او بوده‌اید. فقط فکری که در ذهن بوده مهم نیست بلکه فکری که عملاً صرف تهیه هدیه و اعطای آن به‌عنوان مظهر عشق شده اهمیت دارد.

هدایا الزاماً نباید گران‌قیمت باشند، لزومی هم ندارد که هر هفته داده شوند. اما برای بعضی افراد ارزش هدیه هیچ ربطی به پولی ندارد که صرف تهیه آن شده بلکه فقط با عشق و محبت نهفته در آن ربط دارد. برای فردی که زبان‌اصلی عشق او دریافت هدایا است حتی یک نوشته ساده روی تکه‌ای کاغذ خوشحال‌کننده است. تنها در صورتی از هدیه شما خوشحال نخواهد شد که متناسب با شئونات خودتان نبوده باشد. به‌عنوان‌مثال شما از شرایط مالی خوبی برخوردار باشید اما همیشه همسرتان را با چیزهای کم‌بها سورپرایز کنید. اگر همسر شما درگذشته از هدایا شما انتقاد کرده و هر چیزی که گرفته‌اید در نظرش قابل‌قبول نبوده قطعاً دریافت هدیه زبان‌اصلی عشق او نبوده است.

یکی از وجوه هدیه، هدیه حضور است. حضور فیزیکی در زمان بحران بهترین هدیه‌ای است که می‌توانید به همسری بدهید که زبان‌اصلی عشق او دریافت هدیه است. اگر حضور فیزیکی همسرتان برای شما مهم است، پیشنهاد می‌کنم این را به زبان بیاورید.

بعضی از پس‌انداز پول لذت می‌برند. پس‌انداز کردن به آن‌ها آرامش و امنیت می‌دهد. حال این دسته از زوجین در مقابل همسری که زبان‌اصلی عشقش دریافت هدایا است چه باید کرد؟ دکتر چاپمن می‌گوید همان‌طور که شما با پس‌انداز پول، احساس آرامش و امنیت می‌کنید همسرتان نیز با دریافت هدیه احساس آرامش و امنیت می‌کند. هدیه دادن را پس‌اندازی روی رابطه عاطفی‌تان ببینید، پس‌اندازی که در طول زندگی عاطفی‌تان بهترین سرمایه‌گذاری عاطفی شما خواهد بود.

زبان چهارم عشق «خدمت به یکدیگر»

منظور از خدمت به یکدیگر انجام کارهایی است که همسرتان دوست دارد. شما به دنبال کسب خشنودی او از طریق خدمت به او هستید و عشق خود به او را با انجام کارهایی برای او نشان می‌دهید. اعمالی چون پختن غذا، چیدن میز، تمیز کردن شیشه اتومبیل، بردن زباله بیرون و … از این نوع خدمات هستند. انجام این کارها به فکر، برنامه‌ریزی، زمان، کوشش و انرژی نیاز دارد. اگر این کارها باروحیه مثبت انجام شوند، مسلماً ابراز عشق محسوب می‌شوند.

بسیاری از خدماتی که قبل از ازدواج برای همسرمان انجام می‌دهیم بعد از ازدواج کم‌رنگ و یا از بین می‌رود. آنچه ما پیش از ازدواج برای یکدیگر انجام می‌دهیم دلیلی بر کارهایی که پس از ازدواج انجام خواهیم داد نیست. قبل از ازدواج ما در تب‌وتاب عاشقی هستیم و بعد از ازدواج به همه آدم قبل از عاشقی با توجه به الگوهای تربیتی، شخصیتی و … تبدیل می‌شویم. بنابراین رفتار ما قطعاً همان رفتاری نخواهد بود که در دوران نامزدی ازخود نشان داده‌ایم.

حقیقت دیگر این است که عشق یک انتخاب است و نمی‌تواند اجباری باشد. در این نوع از زبان عشق درخواست کردن به‌جای امر کردن رابطه را دگرگون می‌کند. نکته قابل‌توجه دیگر را فقط یک همسر بالغ می‌تواند بشنود. انتقادات همسرتان درباره رفتار شما، واضح‌ترین سرنخ درباره زبان عشق اوست. افراد بیشترین انتقادها را در زمینه‌ای می‌کنند که خودشان عمیق‌ترین نیاز عاطفی را در آن دارند. انتقاد آن‌ها راه ناقصی برای طلب عشق است.

زبان پنجم عشق « تماس فیزیکی»

تماس فیزیکی و لمس یکدیگر از راه‌های ابراز مهر و محبت است. پژوهش‌های متعدد به‌عمل‌آمده در حوزه تعلیم و تربیت کودک همگی به این نتیجه رسیده‌اند که نوزادانی که در آغوش گرفته‌شده و نوازش شده‌اند زندگی عاطفی بهتری خواهند داشت تا نوزادانی که مدت‌های مدید از بوسه و نوازش محروم بوده‌اند. گرفتن دست یکدیگر، در آغوش کشیدن و رابطه جنسی همگی راه‌های ابراز عشق به همسر هستند. بدون این تماس‌ها زوجین محبت یکدیگر را احساس نخواهند کرد. مخزن عشق با نوازش پر می‌شود و هر یک از زوج‌ها از عشق همسر خود اطمینان حاصل می‌کند.

هر چه به من ربط پیدا می‌کند در بدنم است. لمس بدن من یعنی لمس من. اگر از لمس من اجتناب کنید یعنی به‌طور عاطفی از من فاصله می‌گیرید. این جملات نوع تفکر انسانی است که با زبان پنجم عشق یعنی تماس فیزیکی سخن می‌گوید. اگر زبان‌اصلی عشق همسرتان تماس فیزیکی است هیچ‌چیز مهم‌تر از این نیست که وقتی گریه می‌کند در آغوشش بگیرید. ما در زمان‌های بحران تقریباً به‌طور غریزی یکدیگر را به آغوش می‌کشیم. زیرا تماس فیزیکی یکی از راه‌های قدرتمند ابراز عشق است. ما همیشه نمی‌توانیم رویدادها را تغییر دهیم اما اگر احساس کنیم که مورد مهر و محبت قرار داریم می‌توانیم بحران‌ها را پشت سر بگذاریم.

نوشته نگاهی به کتاب پنج زبان عشق اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.

این کتاب حاوی تجربه سی‌وپنج‌ساله ریالای مایکل نیکولز به‌عنوان روانکاو و درمانگر خانواده است. باور نویسنده بر این است که ریشه بسیاری از اختلاف‌ها در این حقیقت ساده نهفته است: «مردم واقعاً به یکدیگر گوش نمی‌کنند.». لذا خواندن این کتاب برای انسان‌هایی که به دنبال ارتباط مؤثر هستند چه در محیط‌های کاری و چه شخصی، به‌ویژه کوچ‌ها توصیه می‌شود.

در کتاب «هنر گمشده گوش دادن» چه می‌آموزید؟

کتاب هنر گمشده گوش دادن شما را دعوت می‌کند تا به شیوه صحبت کردن و گوش دادن خود فکر کنید. در این کتاب به سؤالاتی همچون «چرا گوش دادن در زندگی این‌قدر اهمیت دارد؟» «چطور شنونده بهتری شویم؟» « چطور بر خود مسلط باشیم تا از کیفیت گوش دادنمان کاسته نشود؟» و … پاسخ داده است. همچنین رموزی که به ارتباط مؤثر کمک می‌کنند در این کتاب موردبحث قرارگرفته‌اند. می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تفاوت میان گفتگوی واقعی و به‌نوبت حرف زدن.
• گوش دادن به مقاصد واقعی دیگران، نه صرف آنچه به زبان می‌آید.
• نفوذ کردن در شخصی که هرگز گوش نمی‌کند.
• چگونه جروبحث را کاهش دهیم.
• چگونه از دیگران کمک بخواهیم و درعین‌حال از پند و اندرز ناخواسته در امان بمانیم.
• چگونه اختلاف‌نظر خود را بیان کنیم که دیگران احساس نکنند که موردانتقاد قرارگرفته‌اند.
• چگونه اطمینان حاصل کنیم که حرف دو طرف موردتوجه قرارگرفته است.
• چگونه گوینده پیام خود را ضعیف می‌کند.
• چگونه ماهیت رابطه بر گوش دادن تأثیرمی‌گذارد.
• چه کنیم تا دیگران به ما گوش دهند.

کتاب هنر گمشده گوش دادن در چهار بخش و سیزده فصل تألیف شده است. در انتهای هر فصل تمرین‌هایی برای افزایش مهارت گوش دادن شما آمده است. از یاد نبریم که هرچند گوش دادن در زندگی امری مسلم و عادی به شما می‌رود، از اهمیت آن هرچه بگوییم کم گفته‌ایم.

درباره نویسنده مایکل پی نیکولز

آقای مایکل پی نیکولز، پروفسور روانشناس در دانشگاه پزشکی آلبانی است. در تخصص‌های این روانشناس خانواده درمانی و پویایی زوجین به چشم می‌خورد که ادعای تجربه ایشان را در اتاق‌های درمان به اثبات می‌رساند.

به عقیده نویسنده هرچند فرهنگ مدرن سعی دارد از ما افرادی مستقل بسازد، اما استقلال و خودکفایی نیاز ما را به رابطه‌های انسانی از بین نمی‌برد. گوش دادن مهم‌ترین مهارتی است که از نظر مایکل نیکولز، ارتباط مؤثر را ممکن می‌سازد.

پروفسور مایکل پی نیکولز می‌گوید وقتی نوشتن این کتاب را شروع کردم، سعی کردم در محیط خانه و محل کار شنونده بهتری باشم. گاه چنان برخوردهایی پیش می‌آمد که پاک از خودم ناامید می‌شدم. کاملاً خودم را شکست‌خورده و بی‌کفایت می‌دیدم و تسلیم می‌شدم. به خودم می‌گفتم تو که نمی‌توانی با افراد زندگی خودت کنار بیایی، چطور به خودت اجازه می‌دهی درباره گوش دادن کتاب تألیف کنی؟

میدانم که این تجربه در مسیر تغییر یک عادت برای شما نیز اتفاق افتاده است. بارها در اتاق درمان با چنین مسائلی روبه‌روبوده‌ام. در این شرایط حتی احتمال عقب‌نشینی هم کم نیست. اما من مصمم به نوشتن این کتاب بودم. هر بار بعد از فروکش کردن رنج و ناراحتی، اشتباهم را جبران می‌کردم دوباره به سمت همسرم و همکارم می‌رفتم و سعی می‌کردم بدون هیچ اظهار نظری ابتدا به سخن آن‌ها گوش دهم. و در جریان نوشتن این کتاب متوجه شدم که چقدر روابطم دستخوش تغییر شده و مهم‌تر اینکه چطور کیفیت گوش دادن منبر این تغییرات اثر گذاشته است.

توانایی خوب گوش دادن، نیک‌خواهی و حسن نیتی را در ما پرورش می‌دهد که بازتابش متوجه خود ما می‌شود. وانگهی خوب گوش دادن بهترین شیوه‌ای است که معاشرت با دیگران و یادگیری از آن‌ها را برایمان لذت‌بخش می‌کند. امیدوارم این کتاب گامی در جهت نشان دادن اهمیت و توجهی باشد که برای یکدیگر احساس می‌کنیم.

چرا گوش دادن این‌قدر مهم است؟

اشتیاق به درک شدن از جمله انگیزه‌های بسیار نیرومند انسان است. وقتی به سخنان ما گوش می‌دهند، احساس می‌کنیم ما را جدی می‌گیرند. به احساسات و ایده‌های ما توجه می‌کنند و بالاخره آنچه می‌گوییم اهمیت دارد.

در گوش دادن دو هدف دنبال می‌شود: دریافت اطلاعات و تصدیق تجربه طرف مقابل. شخصی که واقعاً گوش می‌دهد مدتی کوتاه چارچوب فکری خود را کنار می‌گذارد و از دریچه چشم ما به موضوع نگاه می‌کند. چنین فردی مارا آن‌گونه که هستیم درک می‌کند و به‌این‌ترتیب به ما اعتبار می‌بخشد. این اعتبار همان چیزی است که احساس خود ارزشمندی را در ما ایجاد و تقویت می‌کند.

واقعیت این است وقتی به حرف‌های ما توجه می‌شود، احساس امنیت در ما رشد می‌کند. همه ما صرف‌نظر از آینه چقدر سازگاری داریم یا احساس امنیت می‌کنیم، برای دوام آوردن به توجه نیاز داریم.

اساس خوب گوش دادن همدلی است. همدلی نیز میسر نمی‌شود مگر آنکه مشغولیت‌های خود را کنار بگذاریم و وارد تجربه طرف مقابل شویم. همدلی یعنی آنچه را طرف مقابل سعی دارد بگوید بفهمیم و نشان دهیم که منظور او را درک کرده‌ایم. این همدلی مارا به فردی که سخن ما را می‌شنود و به ما احساساتمان توجه دارد متصل می‌دارد.

گوش دادن به حرف‌های یکدیگر در شکل‌گیری یک خود سالم و نیرومند و برقراری روابط مفید و ثمربخش نقشی حیاتی دارد. آنچه مورد درک و پذیرش قرار می‌گیرد بخشی از خود اجتماعی ما می‌شود، خودی که مالک آن هستیم و آن را با دیگران در میان می‌گذاریم. آنچه درک نمی‌شود و وجودش مورد تأیید قرار نمی‌گیرد بخشی از خود خصوصی ما درمی‌آید. خود خصوصی بخشی که می‌شناسیم ولی آن را با دیگران در میان نمی‌گذاریم، انکارش می‌کنیم، از دیگران و حتی گاهی از خودمان پنهانش می‌کنیم.

خود یا شخصیت به‌واسطه تجارب ما از تعامل با دیگران به‌تدریج شکل می‌گیرد و انرژی و قدرتش بسته به کیفیت شنیده شدن‌هایی است که دریافت می‌کند.

چگونه می‌توانیم یک شنونده اصیل باشیم؟

گوش دادن واقعی مستلزم علاقه داشتن به گوینده و به سخنان اوست. ممکن است نشان دادن علاقه را با صمیمیت و دلسوزی اشتباه بگیریم. بی‌شک صمیمت و دلسوزی صفات شخصیتی خوبی هستند اما خوب شنیدن ربطی به شخصیت ندارد. و البته رفتاری هم نیست که به‌صورت خودکار و از روی عادت از افراد خوب سر بزند. برای نشان دادن علاقه یا توجه به دیگران باید علائق و احساسات خود را موقتاً کنار بگذاریم.

شنیدن واقعی مستلزم خاموش کردن خود و غوطه‌ور شدن در دنیای طرف مقابل است و این همیشه کار آسانی نیست. ممکن است در عین علاقه‌مندی به او آن‌قدر مشتاق توصیه کردن و اصلاح او باشیم که به عمق دیدگاهش پی نبریم. یکی از مشکلات والدین و حتی درمانگرها نیز همین است. آن‌ها نان به تغییر دادن بچه‌ها و یا مراجعینشان توجه می‌کنند که از گوش دادن به آن‌ها غافل می‌شوند. بنابراین برای گوش دادن واقعی باید به‌طور موقت خود و نیازهای خود را کنار بگذاریم و بر آنچه طرف مقابل سعی دارد بگوید، تمرکز کنید.

بسیار اتفاق می‌افتد که ما به گفته‌های طرف مقابل علاقه‌مند باشیم و شنیدن، بی‌زحمت انجام شود، اما لحظه‌هایی هم هست که جذابیت موضوع کمرنگ می‌شود، علاقه خود را از دست می‌دهیم و ممکن است حرف گوینده را قطع کنیم. اینجاست که گوش دادن نیاز به خویشتن‌داری دارد. شنیدن واقعی مستلزم قطع موقت خاطرات، خواسته‌ها، قضاوت و بودن، هرچند به مدت خیلی کوتاه، برای دیگری است. برای گوش دادن باید نیازهای طرف مقابل را درک کنید و متناسب با شرایط او پاسخ دهید. از بالا دیگران را دیدن و به آن‌ها محبت کردن، با گوش دادن واقعی فرق دارد.

آیا گوش دادن زن‌ها با مردها متفاوت است؟

به عقیده دبورا تانن (Deborah Tannen) زبان‌شناس، زن‌ها در گفتگوهای خود، هم‌صحبتی هم پوشانه دارند. بدین معنی که زن‌ها همراه با گوینده وارد گفتگو می‌شوند تا مشارکت و حمایت خود را نشان دهند. در واقع مکالمه زن‌ها به‌گونه‌ای است که به تحکیم رابطه می‌انجامد. حال‌آنکه مردها در گفتگوهایشان خود را به نمایش می‌گذارند. به نظر تانن، گفت‌وگو برای مردها در درجه اول وسیله‌ای برای حفظ استقلال و جایگاه خود در هرم اجتماعی است. نکته برجسته در عقیده دبورا تانن این است که بین زن و مرد در شنیدن و گفتن تفاوت وجود دارد (عده‌ای نیز این را به‌عنوان یک اصل قطعی پذیرفته‌اند.).

اما در اینجا به پردازش این نظریه می‌پردازیم. زن و یا مردی که با اظهار همدردی حرف دیگری را قطع می‌کند و با این کار به تحکیم رابطه کمک می‌کند، الزاماً شنونده واقعی نیست. این نوع اظهارنظرها(چه از سوی مرد و چه از سوی زن) می‌تواند تلاشی برای ابراز وجود خود باشد نه حمایت از دیگری. اگر فردی تمایل به طرح کردن خود داشته باشد نمی‌گوید(منو ببینید چه آدم جالبی هستم!) بلکه می‌گوید (منو ببینید چه حمایتگری هستم.)

ناتوانی در نادیده گرفتن موقت نیازهای خود و شنیدن سخن دیگران تابع شخصیت، وضعیت روحی و ارتباط شنونده با گوینده است. عده‌ای همیشه موضوع صحبت را به خود برمی‌گردانند. آن‌ها جز خود به چیز دیگری توجه نمی‌کنند (خودشیفته‌ها). این در حالی است که عده‌ای هرگز از خود صحبت نمی‌کنند اما نمی‌توانند چیزی را بشنوند و درباره آن اظهارنظر نکنند. درست است که این افراد خودمحور نبوده و فقط بر خود تمرکز نمی‌کنند اما در عقیده و نقطه نظرات خود گیر کرده‌اند. بی‌تردیدهم‌صحبتی با این عده لطفی ندارد.

بنابراین می‌توان گفت گوش دادن که صرف‌نظر از مرد یا زن بودن، یک مهارت است. بهتر گوش دادن با یک سری راهکار و فنون شروع نمی‌شود، بلکه با تلاش صمیمانه برای توجه به جریانی شروع می‌شود که در دنیای خصوصی تجارب شخص دیگر روی می‌دهد.

رهنمودهایی برای خوب گوش دادن

به‌عنوان اولین نکته تمرکزتان را روی توجه کردن به صحبت‌های طرف مقابل بگذارید. توجه کردن یعنی عوامل مزاحم را کنار بگذارید. تلویزیون را خاموش کنید، روزنامه را کنار بگذارید، از بچه‌ها بخواهید در اتاق دیگری بازی کنند. برنامه‌های خود را به تعویق بیندازید و تا جایی که می‌توانید صحبت طرف مقابلتان را قطع نکنید.

دومین نکته که به بهتر گوش دادن شما کمک می‌کند، درک کردن طرف مقابل است. درک ظاهر و باطن سخنان طرف مقابل یعنی هم به‌ظاهر کلام او و هم به احساس پشت حرف او واکنش نشان دهید. سعی کنید خودتان را جای او بگذارید و ببینید واقعاً می‌خواهد چه چیزی را به شما بگوید. حتی زمانی که شما آغازگر یک گفتگو هستید، بهترین راه برای اینکه مطمئن شوید طرف مقابل حرف‌های شما را خواهد شنید، این است که از ابتدا از او بخواهید نظرش را بیان کند. با دعوت فرد مقابل به اظهارنظر یا بیان احساس خود درباره موضوع موردبحث علاقه خود را به سخن او نشان دهید.

گام سومی که شما را به شنونده فعال بودن نزدیک می‌کند، بازخورد دادن است. یعنی سکوت کنید و با عباراتی مثبت و دلگرم‌کننده سخن طرف مقابلتان را با کلمات خودتان بازگو کنید. بدین طریق می‌توانید علاقه خود را به موضوع و میزان فهمتان را از موضوع با دیگری به اشتراک بگذارید. هر چه گفتگو شفاف‌تر باشد احتمال درک شدن بالاتر می‌رود. و این کار جز تلاش برای بازخورد دادن صحیح امکان‌پذیر نیست. بازخورد صحیح قسمتی از مکالمه است که بدون قضاوت و تفکر انتقادی سخنان دیگری را بازگو می‌کند. بخشی از مکالمه که تا امروز فقط به‌صورت نقد استفاده شده است. نقد سازنده و یا نقد مخرب هر دو از شاخصه‌هایی است که گوش دادن فعال را از بین می‌برد.

نوشته نگاهی به کتاب هنر گمشده گوش دادن اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.

مقاله پیش رو، معرفی مختصری از کتاب «مربیگری به سبک بازی درونی» به نویسندگی تیموتی گالوی است. این کتاب، برای کسانی که در محیط کسب‌وکار فعال هستند، کوچ‌ها و علاقه‌مندان به کوچینگ و کسانی که به فعالیت‌های آموزشی اشتغال دارند، توصیه می‌شود. نویسنده کتاب آقای تیموتی گالوی در کنار جان ویتمور، مارشال گلد اسمیت و توماس لئونارد از پیشروان و بزرگان مدیریت محسوب می‌شود لذا کتاب «مربیگری به سبک بازی درونی» حاوی تجارب نویسند در به‌کارگیری ابتکارش در کسب‌وکار، پیشرفت کاری افراد، توسعه‌سازمانی، مربیگری و کوچینگ است. اگر به دنبال کتابی اصیل در موفقیت هستید،کتابی که نه ‌کارتألیفی باشد و نه جمع‌آوری نظریات تکراری دیگران، کتاب مربیگری به سبک بازی درونی به شما پیشنهاد می‌شود.

در کتاب «مربیگری به سبک بازی درونی» چه می‌آموزید؟

این کتاب از ایده تیموتی گالوی برای یادگیری شروع می‌شود. این ایده که روش‌های استاندارد ما برای در تدریس و مربیگری باعث کاهش عملکرد می‌شود. حال اگر آموزش و تدریس فایده‌ای ندارد پس چه باید کرد؟ بسیاری از نویسندگان در مورد آنچه غلط است مطالب زیادی می‌نویسند، اما وقتی نوبت به ارائه یک جایگزین عملی می‌رسد، فقط تئوری و مطالب انتزاعی ارائه می‌دهند. این در حالی است که در کتاب  «مربیگری به سبک بازی درونی» نه‌تنها ماهیت اختلالاتی که با آن مواجه هستیم را می‌شناساند بلکه خیلی زیبا روش‌های انجام کار و عملکرد، که به کمترین آموزش و هدایت نیاز دارند را به هم می‌چسباند. لذا این کتاب روش‌های عملی و کاربردی فراوانی را برای اثبات ایده خود به خوانندگان می‌دهد.

تلاش ما برای بهبود خودمان و عملکردمان واقعاً با آنچه امیدوار به دستیابی‌اش هستیم در تداخل است. تیموتی گالوی با نشان دادن اینکه بیشتر آموزش و تدریسی که ما انجام می‌دهیم مخل یادگیری است باورهای ما در مورد یادگیری را به چالش می‌کشد و با بازی درونی این یافته‌ها و آگاهی‌ها را به‌طور مستقیم وارد کار می‌کند.

همان‌طور که در اسم کتاب به چشم می‌خورد کلمه بازی درونی ممکن است برای هر خواننده‌ای نامفهوم باشد. نویسنده در این کتاب از کلمه بازی درونی زیاد استفاده کرده است لذا در فصل اول کتاب به‌طور خلاصه و مفید مفهوم بازی درونی را توضیح داده است. در فصل دوم کتاب نویسنده داستان ورود خود را به دنیای صنعت و تجارت و رابطه بازی درونی در تنیس و کسب‌وکار را شرح می‌دهد. در فصل سوم تا هشتم کتاب، ابزارها و تکنیک‌هایی که حمایت‌کننده بازی درونی هستند را شرح می‌دهد. شاید بتوان فصل نه کتاب را قلب کتاب دانست. در این فصل فرایند مربیگری بر اساس رویکرد آبزی درونی تشریح می‌شود. در این فصل نشان می‌دهد چگونه ابزارهایی که در فصول قبل تشریح شده بود در فرایند مربیگری به‌طور یکپارچه مورداستفاده قرار می‌گیرد. فصل ده کتاب یک برگشت به عقب است که در آن نویسنده به مفهومی که پایه و اساس بازی درونی را شکل می‌دهد برمی‌گردد. در این فصل آخرین پندارها و باروهای نویسنده در رابطه بابازی درونی بیان می‌شود.

 درباره نویسنده کتاب، تیموتی گالوی

تیموتی گالوی مربی تنیس بود. وقتی به تدریس تنیس می‌پرداخت بعضی از رفتارهای شاگردانش او را به فکر فرو برد. او پی برد که نکات فنی و آموزشی که به شاگردانش می‌گوید نه‌تنها نقشی در بهبود بازی آن‌ها ندارد بلکه باعث کاهش کیفیت کارشان نیز می‌شود. و بالعکس در مواردی که اصلاً شاگرد را آموزش نمی‌دهد و نکات فنی را به او نمی‌گوید بهتر بازی می‌کند. دقت و کنجکاوی تیموتی گالوی در رفتار شاگردانش باعث شد او یک سبک جدید در بازی تنیس خلق کند که اسمش را بازی درونی گذاشت. او به‌طورکلی روش‌هایی که تا آن زمان در تدریس بازی تنیس معمول بود را کنار گذاشت و با سبک تازه خودش یعنی «بازی درونی» به شاگردانش تنیس آموخت. او کتابی را بر اساس تجاربش در تنیس به نام «بازی درونی در تنیس» منتشر کرد که به تیراژ میلیونی رسید.

یکی از مدیران ارشد شرکت ای تی اندتی که قبلاً شاگرد تنیس تیموتی گالوی بودبا این رؤیا که اصول و مبانی بازی درونی در تنیس، احتمالاً قابلیت استفاده در کار آر هم دارد، از و دعوت کرد تا در برنامه تغییری که آن شرکت در پیش‌گرفته بود به آنان کمک کند. و خیلی زود موفق به حل معضلات پیچیده آن شرکت شد. این امر مقدمات شهرت او را در محافل کسب‌وکار فراهم کرد. موفقیت او در به‌کارگیری اصول بازی درونی در شرکت ای تی اندتی، سبب شد تا شرکت‌های بزرگ و کوچکی چون آی بی ام، اپل، کوکاکولا … از او دعوت کنند تا در برنامه‌های تجاری و توسعه منابع انسانی و مدیریت تغییر، به آنان کمک کند.

روش کاری تیموتی گالوی به‌عنوان یک سبک نویندر مربیگری در مدیریت که زمینه‌ای جدید در دنیای کسب‌وکار بود مطرح شد. امروزه تیموتی گالوی در کنار جان ویتمور، مارشال گلد اسمیت و توماس لئونارد از پیشروان و بزرگان مربیگری در مدیریت محسوب می‌شوند.

بازی درونی چیست؟

مدام به ما می‌گویند که ما در عصر تغییر زندگی می‌کنیم و بیشتر از هر جای دیگر، در محل کار به ما گفته می‌شود که باید تغییر کنیم. اکثر ما می‌خواهیم در نحوه انجام دادن کار و میزان حصول نتیجه، تغییر ایجاد کنیم. برای این خواسته در تمام کتاب‌فروشی‌های بزرگ تنها کتاب‌هایی از جنس خود بهبودی می‌یابید. کتاب‌هایی که به شما می‌گویند چگونه خود را تغییر دهید. ما در مورد چیزهایی که باید تغییر کنند خیلی صحبت می‌کنیم اما سؤال این است که آیا ما به‌خوبی درک کرده‌ایم که تغییر صحیح را چگونه باید انجام دهیم؟

در چارچوب‌های گذشته تعریف تغییر این است:  «حرکت از وضعیت بد به وضعیت خوب که توسط کسی غیر از کسی که باید تغییر انجام دهد تعریف و ابداع می‌شود.» این کار در یک چارچوب قضاوتی صورت می‌گیرد که معمولاً با خودش مقاومت، شک، تردید و ترس از شکست برای افراد را به همراه دارد. این رویکرد تأثیر مخربی روی مسئولیت و اشتیاق طبیعی و مادرزادی شاگرد برای یادگیری خواهد گذاشت.

بازی درونی ایده تیموتی گالوی برای یادگیری است. بازی درونی به نحوه یادگیری تمرکز دارد که حاصل آن افزایش عملکرد است. بازی درونی شامل مفاهیم و الگوهایی است که به این سؤال پاسخ می‌دهد: «چگونه یادگیری رخ دهد تا عملکرد افزایش یابد؟» ما همیشه بین اینکه چقدر آموزش و یادگیری انجام دهیم تا اختلالی در تولید رخ ندهد، در تنش بوده‌ایم. بازی درونی این تنش را از بین می‌برد. زیرادر آن می‌آموزیم یادگیری و عمل هر دو بخشی از یک کل بزرگ‌تر هستند.

وقتی ما توجه می‌کنیم و جهان را آن‌طور که واقعاً هست می‌بینیم نه آن‌طوری که باید می‌بود، سریع‌تر یاد می‌گیریم. آن‌گاه یادگیری بیشتر تابعی از آگاهی و هوشیاری می‌شود تا آموزش و دستور دادن. یعنی به‌روشنی آنچه در اطرافمان رخ می‌دهد را بدون قضاوت، کنترل و شکل‌دهی می‌بینیم.

در شرایطی که اضطراب و نگرانی زیاد و پذیرش کم باشد، یادگیری ضعیف می‌شود. اگر ما می‌خواهیم بهترین عملکرد را داشته باشیم باید الگوهای رایجی که سعی می‌کنند عملکرد را از طریق آموزش و دستور و سایر مداخلات مدیریت سنتی بهبود دهند را بازنگری کنیم. بازی درونی راهکار عملی و الگویی مناسب برای جایگزین کردن در الگوهای گذشته است.

منشأ پیدایش بازی درونی

در نقل‌قول‌های تیموتی گالوی در اولین روزهایش در حرفه مربیگری تنیس آمده است که دو نکته برایش قابل‌توجه بوده است. اول اینکه تقریباً هرکسی که نزدم می‌آمد تا درسی بیاموزد، به‌سختی می‌کوشید بخش‌هایی که دوست نداشت و در آن ضعیف بود را اصلاح کند. آن‌ها از من انتظار داشتند تا راه‌حلی برای مشکلشان ارائه کنم. نکته دوم این بود که وقتی آن‌ها از کار و تلاش سخت دست می‌کشیدند و به استعداد و ظرفیت یادگیری از تجارب خودشان اعتماد می‌کردند با کمترین تلاش، آن تغییر و اصلاحات را به بهترین نحو انجام می‌دادند. در اینجا یک تضاد آشکار بین یادگیری اجباری و یادگیری طبیعی که در کودکان دیده می‌شود وجود داشت.

مشاهده تعامل عادی که بین شاگرد و معلم تنیس او وجود دارد به‌خوبی معایب ورزشی که همه ما یاد گرفته‌ایم چگونه تغییر کنیم را نشان می‌دهد. شاگردان به مشکلی برمی‌خورند به سراغ معلمشان رفته و از او در مورد نحوه ضربه زدن و نتایج نامطلوبشان می‌پرسند. معلم برای این کار ممکن است طیف وسیعی از روش‌های تدریس را مورداستفاده قرار دهد. اما در همه آن‌ها یک جمله یا عبارت مشترک دیده می‌شود. «من به شما می‌گویم که چه‌کاری باید انجام دهی و چه‌کاری نباید انجام دهی.» این نوع تغییر در چارچوب قضاوت‌هاست و معمولاً با خود مقاومت، شک و تردید، ترس از شکست را به همراه دارد.

اولین جرقه‌ای که در ذهن تیموتی گالوی زده شد از همین‌جا بود که با خود اندیشید شاید راه جایگزین بهتری نیز وجود داشته باشد. به یاد آورد که ورزشکاران قهرمان در زمانی که بهترین عملکرد خود را در زمین مسابقه داشته‌اند به هیچ‌چیز فکر نمی‌کردند. کاملاً آرام و متمرکز بوده‌اند. تیموتی گالوی دریافت که هر بار تلاشی برای تغییر روش ضربه زدن شاگردانش انجام می‌دهد در واقع صدایی را به درون او دعوت می‌کند. و با این صدا یک گفتگوی درونی آغاز می‌شود. صدایی که با لحن دستوری به او می‌گوید چه کند و پس از ضربه زدن همان صدا دوباره ارزیابی و قضاوتش می‌کند. آیا این گفتگو ضرورتی دارد؟ و در این گفتگوی درونی چه کسی با چه کسی حرف میزند؟

گفتگوی درونی بین خود ۱ و خود ۲

همان‌طور که گفته شد در شیوه گذشته تغییر، گفتگویی درونی در ذهن افراد شکل می‌گیرد. تیموتی گالوی پیرامون این سؤال که در این گفتگوی درونی چه کسی با چه کسی حرف می‌زند به پاسخ زیر دست یافت.

خود ۱ صدایی که دستور می‌دهد. صدایی که بایدها و نبایدهایی را در ذهن افراد بیان می‌کند. و خود ۲ کسی است که با صحبت می‌شد و باید دستور را اجرا می‌کرد.

سؤال مهم: رابطه بین خود ۱ و خود ۲ چگونه است؟ خود ۱ کسی بود که همه‌چیز را می‌دانست و اصلاً به خود ۲ یعنی کسی که باید ضربه را به توپ می‌زد اعتماد نداشت. به‌واسطه این بی‌اعتمادی خود ۱ می‌کوشید رفتار خود ۲ را با استفاده از تاکتیک‌هایی که از معلم در جهان خارج فراگرفته بود را کنترل کند.

با توجه به مطلب اخیر سؤالی در ذهن ایجاد می‌شود که خود ۲ کیست و آیا واقعاً قابل‌اعتماد است؟ خود ۲ در واقع خود واقعی شخص است. این خود دربرگیرنده تمام استعداد فطری و خداداد ما است. استعدادهای بالفعل و حتی استفاده نشده همچون توانایی مادرزادی ما در یادگیری و رشدهمگی، خود ۲ ما هستند. این همان خودی است که ما در کودکی از آن لذت می‌بریم.

همه شواهد حاکی از آن است که زمانی ما بهترین عملکردمان را خواهیم داشت که خود ۱ ساکت است و خود ۲ فرصت دارد تا بدون تشویش و نگرانی کار دقیق‌تری انجام بدهد..

شاگردان با اعتماد کردن به بازخوردهای قضاوت گری که از معلم دریافت می‌کنند، مسئولیتان فقط این می‌شود که هر چه را معلم گفته است را انجام دهند. به این ترتیب شاگرد سخت تلاش می‌کند تا از آنچه نباید انجام دهد خودداری کند و آنچه معلم گفته است را انجام دهد. در نهایت معلم فقط واکنش شاگرد به دستوراتش را می‌بیند و می‌گوید «خوب است». اما واقعاً چیزی که معلم می‌گوید این است «خوب است که تو داری از دستورات من پیروی می‌کنی». معلم بایدها و نبایدها را ارائه می‌دهد و شاگرد سخت‌کوشی می‌کند.

همان‌طور که پیش‌تر گفته شد تیموتی گالوی مربی تنیسی بود که به راهکاری عملی برای شاگردانش در افزایش عملکردشان در زمین تنیس ابداع کرد. از آنجا که در ورزش عملکرد همه خیلی شفاف و مستقیم قابل‌مشاهده است و اهداف به‌اندازه‌ای روشن هستند که تغییر در عملکرد به‌راحتی دیده می‌شود لذا تیموتی گالوی زمین تنیس را اولین آزمایشگاه خود قرارداد.

نوشته معرفی کتاب مربیگری به سبک بازی درونی اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.

در کتاب شکوفایی به درک جدیدی از نظریه شادکامی و بهزیستی طبق نظریه‌های دانشمند سرشناس آقای دکتر مارتین سلیگمن می‌رسیم.

شکوفایی نوشته مارتین سلیگمن و ترجمه امیر کامکار و سکینه هژبریان (یکی از ترجمه‌های کتاب) است که انتشارات نشر روان آن را منتشر کرده است.

خواندن این کتاب فرصتی است برای فهم و درک مفاهیم انتزاعی همچون خوشبختی، سعادتمندی و… که سلیگمن راه‌حلی عملی برای دست‌ یافتن به آن‌ها ارائه داده است.

در این کتاب چه می‌آموزید؟

این کتاب در دو بخش و ده فصل به‌دنبال کشف راه‌های شکوفایی و تسهیم آن با همگان تلاش کرده است.

کتاب«شکوفایی»مملو از تکنیک‌های خاصی است که می‌توانید از آن‌ها برای تغییر خود، روابط و سازمان‌تان بهره‌مند شوید.

نویسنده کتاب، مارتین سلیگمن (پدر علم روان‌شناسی مثبت‌گرا) در این کتاب به شما می‌آموزد چگونه به زندگی و موارد ممکنی که موفقیت -و نه محدودیت- را به‌همراه خواهند داشت، نگاه کنید.

اگر شما افرادی را رهبری می‌کنید، با آن‌ها کار می‌کنید، و یا گروه خاصی از افراد را می‌شناسید، این کتاب برای شماست.

کتاب«شکوفایی» با زبانی روشن و ساده که شاخصه آثار مارتین سلیگمن است نوشته شده و نقطه‌عطفی در روان‌شناسی مثبت به‌شمار می‌رود.

سلیگمن خرد و تجربه خود را به‌منظور افزایش ارتقای بهزیستی، انعطاف‌پذیری، و شادکامی برای همگان به‌ خوبی به‌ کار گرفته است. این کتاب به شما کمک خواهد کرد که شکوفا شوید.

به‌طور خلاصه، می‌توان این کتاب را حرکتی از «نظریه شادکامی اصیل»به «نظریه بهزیستی» دانست.

در نظریه شادکامی اصیل، موضوع مطالعه و تمرکز اصلی بر شادکامی است، در حالی‌که موضوع نظریه بهزیستی،«بهزیستی» است.

همچنین، نظریه شادکامی، مفهوم شادکامی را به‌صورت اندازه‌گیری میزان «رضایت از زندگی»در نظر می‌گیرد،

در حالی‌که این ابزار عملیاتی برای نظریه جدید، مجموعه‌ای از پنج مولفه یا جزء تشکیل‌دهنده کلیدی (هیجان مثبت، مشارکت، معنا، روابط مثبت و دستاورد) است که با سر واژه انگلیسی PERMA شناخته می‌شود

و به‌زعم سلیگمن، در بیان مفهوم نظریه بهزیستی بسیار جامع‌تر عمل می‌کند. در پایان سلیگمن هدف کلی و غایی نظریه پیشین خود را «افزایش رضایت از زندگی» در نظر گرفته است،

در حالی‌که در نظریه جدید خود، آن را افزایش و ارتقای مفهومی جدید با نام«شکوفایی»می‌داند.

درباره نویسنده کتاب

نویسنده کتاب آقای پروفسور مارتین سلیگمن است که به او لقب « پدر روان‌شناسی مثبت» نیز داده‌اند.

سلیگمن این کتاب را به خوانندگان هدیه کرده تا شکوفا شوند و در ادامه خود را در کتابش این‌گونه معرفی می‌کند

تفکر من راجع‌به هدف روان‌شناسی از زمان انتشار آخرین کتابم (شادکامی اصیل ۲۰۰۲) و حتی بهتر بگویم، خود روان‌شناسی، در حال تغییر بوده است.

من بیشتر زندگی خود را صرف کار روی هدف ارزشمند کاهش بیچارگی‌ها و درماندگی‌ها و ریشه‌کن کردن شرایط ناتوان‌کننده زندگی کرده‌ام.

من بخشی از یک انقلاب و تحول بسیار تاثیرگذار در روان‌شناسی به‌نام «روان شناسی مثبت‌گرا» بوده‌ام که یک جنبش علمی و حرفه‌ای محسوب می‌شود.

در سال ۱۹۹۸ من در مقام رئیس انجمن روان‌شناسی ایالات متحده، تاکید کردم که روان‌شناسی، هدف مقدس و ارزشمند خود را باید با هدفی جدید تکمیل کند.

هدف جدید روان‌شناسی

پس از ایجاد شاخه روان‌شناسی مثبت‌گرا، سلیگمن هدف این شاخه از روان‌شناسی را به‌صورت زیر بیان نمود

کشف آنچه زندگی را ارزشمند می‌سازد. در روان‌شناسی مثبت‌گرا بر این باوریم که ایجاد و پرورش شرایطی که زندگی را ارزشمند می‌سازد،

به‌هیچ‌وجه مشابه با هدف درک بیچارگی‌ها و بدبختی‌ها و تلاش برای متوقف کردن و خنثی کردن شرایط ناتوان‌کننده زندگی نیست.

افرادی که در حوزه روان‌شناسی مثبت‌گرا فعالیت می‌کنند، معمولا از بیشترین میزان بهزیستی در میان دیگر افراد برخوردارند.

حقیقت آن است که هنگامی‌که با روان‌شناسی مرضی، یعنی افسردگی، اعتیاد به الکل، اسکیزوفرنی، آسیب و مجموعه دیگر مشکلاتی که موضوع‌های اصلی روان‌شناسی را تشکیل می‌دهند، کار می‌کنیم روح ما آزرده خواهد شد.

به این معنی که درمانگران و متخصصان در روان‌شناسی مرضی تلاش خود را برای ارتقای مراجعین‌شان می‌کنند

این در حالی است که روان‌شناسی مرضی برای ارتقای بهزیستی متخصصان و درمانگران خود کاری انجام نمی‌دهد. اگر هم تغییری در درمانگران ایجاد شود، غالبا تغییر شخصیت و آن‌هم در مسیر افسردگی خواهد بود.

لذا روان‌شناسی مثبت‌گرا شاخه‌ای از روان‌شناسی است که شرایط ارتقای متخصصین، درمانگران و مراجعین را فراهم می‌سازد و می‌تواند زندگی را به میزان قابل‌توجهی تغییر دهد.

موضوع روان‌شناسی مثبت‌گرا بهزیستی است، استاندارد طلایی برای اندازه‌گیری بهزیستی، میزان شکوفایی، و هدف روان‌شناسی مثبت‌گرا افزایش میزان شکوفایی است.

تولد یک نظریه جدید

همان‌طور که در قبل اشاره کردیم کتاب پیش‌رو به بررسی نظریه بهزیستی می‌پردازد که اصلاحیه‌ای از نظریه شادکامی سلیگمن است.

طالس فکر می‌کرد که آب همه‌چیز است.

ارسطو فکر می‌کرد که تمام اعمال انسان برای دستیابی به شادی انجام می‌شود.

نیچه فکر می‌کرد که تمام اعمال انسان برای دستیابی به قدرت انجام می‌شود.

فروید فکر می‌کرد که تمام اعمال انسان برای اجتناب از اضطراب است.

از نظر سلیگمن همه این بزرگان اشتباه فاحش تک‌گرایی را مرتکب شده‌اند که در آن، تمامی انگیزه‌های انسان تنها به یک چیز و یک علت ختم می‌شوند و او خود نیز در نظریه شادکامی به همین اشتباه دچار شده بود.

افکار و عقاید تک‌گرایانه بیشترین فایده را از کمترین متغیرها عاید خود می‌کنند. هنگامی‌که متغیرهای بسیار کمی برای توضیح تفاوت‌های بسیار جزئی و فراوان یک پدیده وجود دارند، در واقع هیچ‌چیز اصلا توضیح داده نمی‌شود. در واقع تک‌گرایی ویرانگر نظریه‌های ماست.

در نظریه بهزیستی که تصحیح شده نظریه شادکامی است، سلیگمن اشتباه تک‌گرایی را برطرف ساخته و نظریه جدید خود با نام بهزیستی را ارائه کرده است.

بهزیستی چیست؟

بهزیستی یک «سازه» یا «مفهوم» است، در حالی‌که شادکامی یک «چیز» است. نظریه بهزیستی قائل به این است که موضوع آن یک مفهوم به‌نام «بهزیستی» است که به‌نوبه خود چند عنصر قابل اندازه‌گیری دارد،

که هر یک از آن‌ها یک چیز واقعی هستند و به بهزیستی بهره‌ می‌بخشند، اما هیچ‌یک بهزیستی را تعریف نمی‌کنند.

برای درک مفهوم و تفاوت آن با یک چیز واقعی از کلمه «آزاد» به‌عنوان یک مثال استفاده می‌کنیم. «آزادی» هم یک مفهوم انتزاعی است و نه یک چیز واقعی؛ و چندین عنصر متفاوت به تشکیل آن کمک می‌کنند.

برای دریافت مفهوم «آزادی» نیاز به عناصری داریم که هر کدام یک چیز واقعی هستند و به‌تنهایی نیز قابل اندازه‌گیری‌اند.

اینکه شهروندان چه‌اندازه احساس آزد بودن می‌کنند، رسانه‌های عمومی چه‌اندازه سانسور می‌شوند، تعداد و تکرر رویدادهای انتخاباتی، نسبت تعداد نماینده‌ها به کل جمعیت، تعداد مسئولان فاسد و مواردی از این دست،

هر یک برخلاف خود مفهوم آزادی، یک چیز قابل اندازه‌گیری هستند اما تنها از طریق اندازه‌گیری این عناصر، می‌توانیم یک تصویر کلی از میزان «آزادی» موجود به‌دست آوریم.

بنابراین بهزیستی یک مفهوم است که عناصر مختلفی در اندازه‌گیری آن سهیم هستند و به تعریف این واژه کمک می‌کنند.

عناصر و اجزای بهزیستی چه هستند؟

بهزیستی اساسا نظریه «انتخاب غیر اجباری» است و پنج جزء تشکیل‌دهنده آن عبارت هستند از چیزهایی که افراد آن‌ها را به‌خاطر خودشان انتخاب می‌کنند.

هر یک از این عناصر یا اجزا بهزیستی برای اینکه بتواند یک «جزء» تلقی  شود  باید در سه ویژگی مشترک باشند

به تشکیل مفهوم بزرگتر بهزیستی کمک کنند.

فرد آن را به‌خاطر خودش، و نه به‌خاطر دستیابی به دیگر اجزا و عناصر دنبال کند.

مستقل از دیگر اجزا و عناصر تعریف و اندازه‌گیری شوند.

نظریه بهزیستی پنج عنصر دارد و هر یک از این اجزا سه ویژگی دارند. این پنج عنصر عبارتند از  هیجان مثبت، مشارکت، معنا، روابط مثبت، دستاورد( موفقیت).

هیجان مثبت چیست؟

هیجان مثبت به‌عنوان اولین عنصر یا جزء تشکیل‌دهنده در روان‌شناسی مثبت‌گرا شناخته می‌شود.

نام‌های دیگر هیجان مثبت«زندگی لذت‌بخش» و یا «مطلوب» هستند که همچنان به‌عنوان سنگ‌بنای نظریه بهزیستی در نظر گرفته می‌شوند.

احساسات و هیجانات مثبت به‌معنای لبخند بر لب داشتن نیست بلکه یک احساس واقعی است که از درونی‌شدن خوش‌بینی در انسان نهادینه می‌شود و خود را به وقایع گذشته، حال و آینده متصل می‌کند.

داشتن این احساس در زندگی فردی، شغلی، سلامت فیزیکی و روحی و… می‌تواند اثرات زیادی داشته باشد.

آنچه در رابطه با این احساس حائز اهمیت است، این نکته است که هم به خوشی‌های لحظه‌ای نسبت داده می‌شود و هم به خوشی‌هایی که از خلاقیت ذهن و فکر نشات می‌گیرد.

به‌عنوان مثال بشر همیشه برای رفع نیازهای فیزیکی خود مانند گرسنگی، در تلاش بوده است. احساسات حاصل از رفع این نیاز نیز شادی لحظه‌ای را ایجاد می‌کند.

این نوع شادی در حالی است که انسان‌ها در حین بردن یک مسابقه گلف و یا انجام یک پازل و… نیز نوعی شادی دیگر را تجربه می‌کنند و هیجان مثبت به مجموع این احساسات گفته می‌شود.

هیجان مثبت به‌عنوان یک عنصر یا جزء لذت‌گرایانه یا لذت‌بخش، تمام متغیرهای ذهنی معمول بهزیستی مانند سرخوشی، لذت، راحتی و… را در بر می‌گیرد.

عنصر مجذوبیت در نظریه بهزیستی چیست؟

مجذوبیت یا حالت سیلان حالتی است که انسان غافل از گذر زمان می‌شود.

آیا در انجام کار یا کارهایی زمان برای شما متوقف می‌شود؟

آیا کاملا مجذوب کاری که انجام می‌دادی شدی؟

آیا خودآگاهی خودت را از دست دادی؟

در اینجا تمام عوامل به‌صورت ذهنی اندازه‌گیری می‌شوند. در حالت سیلان یا جذب، تفکر و احساس غایب هستند و تنها در نگاه به گذشته است که می‌گوییم «خیلی خوش گذشت» یا «واقعا معرکه بود».

این در حالی است که برای لذات زمان حال وجود دارد ولی برای مجذوبیت تنها در نگاه به گذشته است که معنایی پدیدار می‌شود.

اینکه در زندگی موضوع و فعالیت مثبتی داشته باشیم که گاهی اوقات کاملاً ما را جذب و درگیر خودش کند، بسیار خوب است.

این مشغله می‌تواند موجب رشد و پرورش شادی شود. البته عنصر دوم از مدل  PERMA کاملاً شخصی است و هر کسی از درگیربودن با موضوع خاصی لذت می‌برد.

فردی از کتاب خواندن، دیگری از ورزش، رقص، نقاشی، موسیقی، باغبانی، آموزش و یادگیری، همکاری با موسسه‌های خیریه و …

معنا چیست؟

سومین عنصر نظریه بهزیستی معنا است. معنا یعنی چیزی که شما معتقدید از خود مهم‌تر است و به آن خدمت می‌کنید.

معنا تنها یک حالت ذهنی نیست بلکه قضاوتی بی‌طرفانه و عینی‌تر از تاریخ، منطق و… است. پیوند میان این مطالب می‌تواند نتیجه‌ای مخالف با یک قضاوت ذهنی به‌دست دهد.

به‌عنوان مثال شما ممکن است فکر کنید که جلسه شب گذشته واقعا مسخره بود اما هنگامی که سال‌ها بعد آن را به‌خاطر می‌آورید و دیگر تحت‌تاثیر دارو نیستید، واضح است که توصیف آن شب شما چیزی جز «پرت‌وپلاهای دوران جوانی» نخواهد بود.

معنا لذتی از جنس مال، ثروت، شهرت و یا مقام نیست، بلکه چیزی فراتر از مادیات است.

چیزی از جنس بشر دوستی، اخلاقیات، باور و اعتقاد، کمک‌های داوطلبانه، حفاظت از کره زمین، حیوانات و… .

زمانی‌که معنای زندگی را می‌یابیم مشتاقانه‌تر و متعهدانه‌تر به وظایف خود می‌پردازیم و راضی‌تر و شادتر هستیم.

به‌عنوان مثال همانطور که می‌دانید داشتن فرزند وفرزندپروری یکی از سخت‌ترین انتخاب‌هایی است که بشر همیشه با آن روبه‌رو بوده است، اما با وجود سختی بازهم عده‌ای بچه‌دار می‌شوند و در تربیت فرزندان‌شان کوشا هستند.

نمی‌توان در چنین مواقعی گفت که صرفا لذت بردن از شرایط، انسان‌ها را به‌سمت چنین انتخابی می‌برد، بلکه وجود معنای عمیق‌تری که از خود بزرگتری سرچشمه می‌گیرد آن‌ها را به این مسیر هدایت می‌کند. 

دستاورد ( موفقیت) چیست؟

موفقیت عنصر چهارم از نظریه بهزیستی است. نام این عنصر را بسیار شنیده‌اید و تاکنون افراد زیادی را دیده‌اید که به‌دنبال موفقیت هستند.

داشتن هدف‌های واقعی و صریح در زندگی و رسیدن به آن‌ها احساس‌ بسیار خوبی به‌وجود می‌آورد و موفقیت را تبدیل به یک جزء ضروری در زندگی می‌کند.

دستاوردها می‌توانند هم به‌صورت معنوی و هم به‌صورت مادی باشند. مثلا شما می‌توانید مدرک فلان دانشگاه را در لیست اهداف دست‌یافته‌تان داشته باشید،

در عین‌حال تجاربی داشته باشید که خود به‌عنوان دستاوردی برای شما و حتی آیندگان‌تان باشد. (نهایت دروغ تباهی است و …)

 درست است که موفقیت باعث افزایش اعتمادبه‌نفس می‌شود اما نباید از این نکته غافل بود که اگر انسان به‌دنبال رشد و شکوفایی است،

لاجرم نیاز به دانستن نظریه بهزیستی دارد و چیزی که در این نظریه حاکم است وجود ۵ عنصر در خلق شکوفایی یا مفهوم بهزیستی است که در ادبیات عامه فقط موفقیت یا همان دستاورد به‌گوش می‌خورد و علم بر این ۵عنصر در کنار هم دیده نمی‌شود.

روابط مثبت چیست؟

انسان موجودی اجتماعی است و نیاز به ارتباط، عشق، صمیمیت و تعامل دارد. داشتن روابط مثبت با والدین، خواهر و برادر، و دوستان می‌تواند شادی زندگی را افزایش دهد.

ارتباطات می‌تواند حمایت اجتماعی و عاطفی را برای روزهای سخت شکل دهد.

معمولاً افرادی که حلقه‌ای از دوستان دائمی و روابط مثبت قوی‌تری دارند، در زندگی شادتر و امیدوارتر هستند.

تحقیقات نشان داده زمانی‌که ما در معرض جدایی قرار می‌گیریم مراکز درد در مغز ما فعال می‌شوند و این می‌تواند دلیل خوبی باشد که چرا چیزی بدتر از تجربه انزوا و تنهایی در زندگی بشر وجود ندارد.

تنها بخش کمی از مثبت بودن، مربوط به انزوا و تنهایی است.

آخرین‌باری که به‌شدت و از ته‌دل خندیدید چه زمانی بوده است؟

آخرین‌باری که احساس لذت غیرقابل توصیفی داشتید چطور؟

آخرین‌باری که احساس ژرفی از معنا و هدف را تجربه کردید چه؟

کریستوفر پیترسون که یکی از بنیان‌گذاران اصلی روان شناسی مثبت‌گراست جواب این سوال‌ها را این‌گونه می‌دهد

حتی بدون دانستن ویژگی‌های خاص این لحظه‌ها در زندگی شما، من شکل کلی آن‌ها را می‌دانم : تمام آن‌ها در کنار افراد دیگر اتفاق افتاده‌اند.

«افراد دیگر» بهترین نوش‌داروی لحظات ناخوش زندگی و قابل‌اعتمادترین داروی نشاط‌‌آور هستند.

نوشته معرفی کتاب شکوفایی روان‌شناسی مثبت‌گرا اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.

در کتاب مربیگری چه می‌آموزیم؟

این کتاب در شانزده فصل به دنبال ارائه یک قالب آموزشی_عملی برای مدیران در جهت پیاده‌سازی ایده مربیگری است. نویسندگان بر این باورند که سازمان‌ها از شالوده‌های اصلی اجتماع امروزی هستند و مدیریت، مهم‌ترین عامل در حیات، رشد و بالندگی یا نابودی سازمان‌هاست. بنابراین ترویج فرهنگ مربیگری در سازمان‌ها رسالتی عظیم بوده و بی‌توجهی به آن به معنای محروم کردن تمام سازمان‌ها از داشتن یک سازمان بالنده و پویا است.

بخش اول کتاب شامل آشنایی با تعاریف مربیگری بوده و مهم‌ترین نکات قابل توجه در نقش مربی، توضیح داده شده و در مورد چگونگی ایجاد یک موضوع برای مهارت در انتخاب همکاران سازمانی صحبت کرده است.

در بخش دوم کتاب ضرورت‌های مربیگری در دنیای امروز تبیین شده و به برخی دغدغه‌های مدیران سنتی در خصوص مربیگری پاسخ داده شده، و شناخت وضعیت موجود خوداز نظر رویکردهای مربیگری و از طریق انجام خود ارزیابی در این کتاب شرح داده شده است.

در بخش سوم نقش‌های متمایز مربیان سازمان و آشنایی با سبک‌های مربیگری و توانایی انتخاب سبک مناسب و اثربخش مربیگری در مواجهه با فراگیران متفاوت بیان شده و فرایند مربیگری تشریح شده است.

در بخش چهارم به مهارت‌های اولیه ارتباطات انسانی پرداخته شده و توجه به ضرورت‌ مهارت‌های ارتباطی در مربیگری و آشنایی با تکنیک‌های مربیگری قید شده است.

در بخش پنجم نیز ابزارهای عمومی مربیگری، مربیگری تیم کاری، و نمونه‌ای از یک گفتگوی مربیگری بیان شده است.

در بخش ششم در مورد رویکردهای مختلف مربیگری بحث شده و اینکه چگونه یک مدیر به یک مربی تبدیل می‌شود.

در بخش هفتم نظریه های گلد اسمیت در خصوص فرایند مربیگری و آشنایی با آخرین مرحله مربیگری (ستاره شدن مربی) بیان شده است.

در بخش هشتم به رویکردهای یک مربی، نگرش‌ها و قابلیت‌های کلیدی یک مربی پرداخته شده است.

در فصل نهم به بیان تفاوت‌های بین مربیگری، آموزش، مانیتورینگ، مشاوره و سرپرستی، و بیان اصول حاکم در مربیگری در سازمان پرداخته شده و شایستگی‌های مربیان سازمانی،اهمیت و نحوه آموزش مربیگری در سازمان، و همچنین مدل‌های رایج مربیگری در سازمان تبیین شده است.

در فصل دهم مطالبی چون تبیین ضرورت‌های مربیگری در توسعه فردی و نظریات مربوط به توسعه فردی و نیز مزایای برنامه توسعه فردی و مراحل تدوین آن گنجانده شده است.

در فصل یازدهم ارتباط رویکرد مدیریت عملکرد، نظریه‌های مسیر هدف، نظریه انگیزه حرفه‌ای، نظریه حمایت سازمان با رهبری و مربیگری در سازمان تشریح شده است.

در فصل دوازدهم این کتاب به نقش و جایگاه برنامه‌ریزی شغلی در نیروی انسانی، مراحل تجزیه و تحلیل شغل، مدیریت کار راهه یا پیشرفت شغلی و مولفه‌های توسعه کار راهه پرداخته است.

در فصل سیزدهم نیز به مطالبی جهت آشنایی با ملزومات سازمان مربی‌گرا و انواع مربیگری در سازمان پرداخته و استراتژی‌های ترویج مربیگری در سازمان و مدل مربیگری سازمانی بیان شده است.

در فصل چهاردهم مسائلی برای انواع سئوالات و کاربردهای آن‌ها در مربیگری و نیز قواعد کلی هنگام سوال پرسیدن بیان شده است.

فصل پانزدهم به تبیین نقش انتقال تجربیات مربی در یادگیری و تقویت اعتماد به نفس فراگیر معیارهای مستند سازی تجربیات مربیان و فلسفه شکل‌دهی و کارکرد آموزش‌های گروهی پرداخته است.

و در نهایت در فصل شانزدهم نقش مدیریت عالی و مدیران صف منابع انسانی در پرورش منابع انسانی بیان شده است.

در ادامه مقاله به بیان گزیده‌ی مختصری از بخش‌های کتاب می‌پردازیم. امید است که نگاه مربیگری به عنوان مهارتی گویا و پرتحرک برای جامعه امروزی مورد توجه واقع شود.

پیشینه مربیگری

مربیگری رشته جدید علمی نیست که به یکباره و ناگهانی به وجود آمده باشد. مربیگری احتمالا باید به اندازه برگزاری اولین مسابقه تیراندازی در عصر حجر قدمت داشته باشد. با این حال در دهه اخیر بوده است که واقعا می‌توان مفهوم مربیگری را در زمینه تجارت و کسب و کار و خارج از محیط ورزشی یا گود مسابقات دید.

حوزه مربیگری به مفهوم امروزی آن در اوایل دهه ۱۹۸۰ آغاز شد. پیش از ابداع واژه مربیگری، افراد فعال در این عرصه برای اشاره به خودشان از عناوینی نظیر مربی، مشاور، راهنما و گاهی از واژه دستیار استفاده می‌کردند. اکنون حرفه مربیگری به خوبی شناخته شده و شغل معتبری تلقی می‌شود، به‌طوری که طبق برخی پیش‌بینی‌ها پس از مشاغل حوزه IT، این حرفه طی سال‌های آتی به صنعت شماره دو در حال رشد تبدیل خواهد شد.

حوزه مربیگری عرصه جدیدی بوده و در سراسر جهان به سرعت در حال رشد است و با ملاحظه این واقعیت که هر فردی می‌تواند از مربی و آموزش‌‌های آن بهره مند شود، چند سال آینده شمار مربی‌های مورد نیاز به چندین برابر خواهد رسید.

مربیگری چیست؟

درست است که مربیگری قدمت دیرینه دارد ولی به‌تازگی در ادبیات مدیریت به عنوان روشی برای توسعه همزمان دانش سازمانی و منابع انسانی مطرح شده است.

مربیگری، مدیریت استعداد است. مربیگری در واقع یک نوع یادگیری است و منشا تغییرات رفتاری و نگرشی؛ همچنین  نحوه تعامل افراد با محیط است. مربی نقش‌های مختلفی می‌تواند به خود بگیرید که می‌توان از نقش مشاور، رایزن، مدل‌ساز سیستم و تحلیل‌گر روایتی نام برد. به همین علت می‌توان گفت مربیگری با واژه کوچینگ متفاوت است و به جای هم به‌کار بردن آن‌ها در درک مفاهیم خلل ایجاد می‌کند. مربیگری نقش‌های مختلفی را در خود می‌پذیرد، لذا در این کتاب لزوما معنای مربیگری تعریفی از کوچینگ نیست.

مربیگری، هنر بهسازی عملکرد دیگران است. مدیرانی که روش مربیگری را برای هدایت اعضای گروه خود به کار می‌گیرند، در واقع آن‌ها را تشویق می‌کنند که با انجام کارهای چالش برانگیز به تجربیات خود بیافزایند.

ضرورت مربیگری در دنیای امروز مدیریت چیست؟

اگر جزو آن دسته از مدیرانی هستید که:

صبح زود قبل از همه به سر کار می‌روید و آخر شب بعد از همه به خانه می‌رسید

به خاطر ضعف و ناتوانی همکاران‌تان، همیشه مجبورید سخت‌ترین کارها را خودتان شخصا انجام دهید

از بی‌کفایتی برخی همکاران به ستوه آمده‌اید

احساس می‌کنید تمام بار مسئولیت‌های اصلی بر دوش شماست و از این بابت احساس خستگی و فرسودگی می‌کنید

از عملکرد همکاران و زیر دستان، آنطور که توقع دارید، راضی نیستید.

در ماه‌ها و سال‌های اخیر، احساس می‌کنید آستانه تحمل‌تان به شدت پایین آمده

از حضور در جلسات طولانی و بی‌نتیجه به ستوه آمده‌اید

از نظر فکری،آنچنان خسته به منزل می‌رسید، که عملا به هیچ عملکرد واحد خود راضی نیستید

علیرغم توانایی و لیاقتی که از خود سراغ دارید،از نتایج عملکرد واحد خود راضی نیستید

و … بسیاری از موضوعات و مواردی از این دست…

باید بدانید تنها چاره شما برای فائق آمدن بر مشکلات، تغییر رویکردهای مدیریتی خود به سوی مربیگری است.

نقش های متمایز مربیان سازمان چیست؟

مربیان سازمانی در نقش‌های گوناگون و متمایز می‌توانند  ظاهر گردند:

رهبر Leader: مربی در نقش رهبر، هدایت‌کننده و مشخص‌کننده مسیر است.

پیرو follower:  مربی به عقاید دیگران احترام گذاشته و از آن‌ها برای رویارویی با مسائل یاری می‌جوید.

معلم Teacher : مربی سازمانی در نقش معلم،آموزش‌دهنده فنون و مهارت‌های عملی واخلاقی محسوب می‌گردد. به مرور زمان شخصیت کارکنان به نوع شخصیت مربی و تیمی که از او انتظار می‌رود، تبدیل می‌گردند.

تعیین‌کننده محدودیت Restricter: مربی با واقع‌بینی خود به بررسی مسائل پرداخته و در شرایط ویژه تصمیم‌گیرنده است.

روانشناس یا مشاور Psychologist or conseller: مربی باید با خصوصیات روحی و اخلاقی کارکنان تیم خودآشنا بوده، و آن‌ها را در رسیدن به ایده‌آل‌های فکری و عملی یاری نماید.

دوست Friend: مربی سازمانی باید رفاقتی سازنده مبتنی بر اعتمادو صمیمیت با کارکنان تیم برقرار کند.

جانشین والدین As parent: مربی سازمانی گاه لازم است از دیدگاه یک ولی به کارمند خود بنگرد و به رفع معضلات او بپردازد.

یک مربی با تظاهر در هر یک از نقش‌های توضیحی در متن بالا به اقتضای موقعیت تیم و یا وضعیت  یکی از افراد تیم می‌تواند کمک‌های ارزنده‌ای به کارکنان خود نموده و با رفع مشکلات جانبی، آنان را به بالاترین سطح عملکرد سازمانی نزدیک کند.

معرفی ابزارهای عمومی مربیگری

شما باید مربیگری را به‌عنوان بخشی از رویکرد مدیریتی خود اختصاص دهید. نکات راهنما برای اینکه به‌صورت روزانه مربیگری را تمرین کنید، عبارتند از:

صبور باشید و دیدگاه خود را تغییر دهید.

زمانی را برای بررسی فعالیت‌های اعضای تیم کاری خود در نظر بگیرید. این کار برای این است که بدانید هر فرد چه کاری انجام می‌دهد و برای شما امکان شناسایی فرصت‌های مربیگری فراهم می‌شود. حتی توانمندترین و مستعدترین افراد تیم نیز، ممکن است متوجه حجم زیاد کار خود نشوند و به‌همین خاطر نتوانند وظایف محوله را به خوبی انجام دهند.

سعی کنید با تنظیم برنامه‌ای مدون، زمانی برای کسانی که نیاز به مربیگری دارند، اختصاص دهید. درک این موضوع نیز مهم است که برخی از کارکنان فعالیت‌های ویژه و کلیدی چون هماهنگی جلسه فروش یا یک پروژه جدید یا متقاعدسازی یک همکار بدقلق را به عهده دارند. شما باید از انجام چنین فعالیت‌هایی کاملا آگاه باشید و به این کارکنان پیشنهاد حمایت کامل داده و برای آن‌ها دردسترس باشید.

از خلق و خوی افراد تیم، آگاه باشید. با تمرین و صرف زمان بیشتر می‌توان نسبت به حالات روحی و خلق و خوی افراد آگاهی پیدا کرد. سعی کنید تغییرات کوچک در رفتار و زبان بدن افراد را که اغلب نشانه‌های خوبی  به‌عنوان فرصت مربیگری هستند، درک کنید.ممکن است عضوی از تیم در یک جلسه، بازخورد نامناسبی از شما دریافت کرده باشد و در روحیه او تاثیر گذاشته باشد. حتی در شرایطی که عضوی از تیم شما کار محوله خود را با موفقیت انجام داده نیز فرصت خوبی برای مربیگری اوست.

قبل از مربیگری هماهنگ شوید.

ممکن است شما زمان و فرصت بسیار مناسبی برای مربیگری یک فرد به دست بیاورید، اما فرد مورد نظر شما برای این کار نیاز به زمان و موقعیت بهتری داشته باشد. بنابراین حتی اگر آموزش شما چند دقیقه‌ای بیشتر طول نمی‌کشد، لازم است قبل از شروع هماهنگی‌های لازم را انجام دهید.

مربیگری کنید نه مدیریت و راهنمایی مستقیم.

از توصیه کردن و راهنمایی کردن مستقیم در حین مربیگری به شدت اجتناب کنید. به عنوان یک قانون مهم در مربیگری هیچ‌گاه از عبارت «من فکر می‌کنم…» استفاده نکنید. سعی کنید به جای ارائه نظرات خود، پرسش‌های مناسبی را طرح و پاسخ‌هایی را که می‌شنوید. خلاصه کنید.

از زمان‌های غیررسمی به عنوان بهترین موقعیت استفاده کنید.

برای شروع گفت‌وگو از لحظات غیررسمی مانند نشستن در اتاق استراحت، سالن غذاخوری یا هنگام عبور فرد از راهرو استفاده کنید. می‌توانید از زمان پایانی جلسه‌ای که زودتر از موعد تمام شده و طی مسیر سفر کاری نیز به عنوان یک زمان مناسب استفاده کنید. به یاد داشته باشید مربیگری کاری حرفه‌ای، تاثیرگذار و خودجوش است که تنها شما از عهده آن بر می‌آیید.

چگونه از یک مدیر به یک مربی تبدیل شویم؟

یکی از موانع متداولی که از استفاده رفتار مربی‌گونه در شیوه مدیریت شما جلوگیری می‌کند، ناتوانی شما در تغییر الگوی فکری‌ست.

یعنی اگر نتوانید عادت نادرست دستور دادن را با عادت شیرین پرسیدن و خواستن جایگزین کنید، مطمئنا شما نمی‌توانید مربی خوبی باشید.

به تعبیر دیگر، تغییر الگوی فکری خود، برای پرسیدن بیشتر، راهکار خواستن از افراد، ترویج و توسعه خوداتکایی در کارکنان سازمان، به‌جای دستور دادن، نصیحت کردن و حل کردن مسائل به‌صورت یک‌جانبه و انفرادی تنها مسیر صحیح تبدیل یک مدیر به یک مربی موثر است.

سه پیشنهاد برای تغییر روش مدیریتی به مربیگری

میلر، سه پیشنهاد برای تغییر روش از مدیریت به مربی‌گری ارائه می‌کند:

تغییر دادن الگوهای فکری: تشویق کردن مدیران برای اینکه الگوی مربی‌گری را بخشی از شغل خود بدانند و به آن به‌عنوان یک تهدید نگاه نکنند. تجربه میلر در همکاری با یکی از رهبران در حوزه مالی به این شرح است « بیل یکی از مدیرانی بود که به خاطر تلاش برای توسعه افرادش شناخته شده بود.

او در این کار به‌خوبی عمل می‌کرد و دقیقا می‌دانست چه میزان زمان نیاز دارد تا فرد تحت سرپرستی او مهارت‌های لازم را کسب کند و توسط شرکت برای ارتقا به موقعیت‌های بهتر و مناسب‌تر انتخاب شود.

بیل از اینکه افرادش ارتقا می‌یافتند به‌شدت شگفت‌زده می‌شد و به آن به‌عنوان میراث خود می‌نگریست.او بدون هیچ واهمه و ترسی برای رشد و توسعه کارمندان تلاش می‌کرد و این فعالیت او باعث شده بود که بیل به یک رهبر اررزشمند تبدیل شود.»

مدل رفتار مربی‌گونه : در صورتی که سازمان‌ها بخواهند مدیران عملیاتی رفتاری مربی‌گونه داشته باشند و آن را در سازمان ترویج دهند یکی از راهکارها تشویق مدیران مافوق آن‌ها (مدیران میانی و ارشد) به رفتار کردن بر مبنای الگوی مربیگری است.

اگر مدیران ارشد به‌خوبی مفهوم مربیگری در سازمان را درک کرده باشند وآن را به‌عنوان شیوه مدیریت خود به‌کار گیرند مدیران زیردست آن‌ها به‌صورت فعالانه پیشرفت خواهند کرد و قادر خواهند بود تیم‌های کاری را که تحت سرپرستی دارند، به‌خوبی مربیگری کنند.

یکی از تجارب آموزشی معمول در برنامه آموزشی مربیگری بلانچارد تا به امروز این بوده است که مدیرانی که تحت شیوه مربیگری، سرپرستی و مدیریت شده‌اند؛ علاقه‌مند به استفاده از این روش در کار با دیگران بوده‌اند. افرادی که خود شیوه مربیگری در مدیریت را تجربه کرده‌اند، همان رفتار مربی‌گونه را در برخورد با افراد تیمشان خواهند داشت. اعضای تیم نیز همیشه به‌طور باور نکردنی راضی و سپاسگزار هستند.

فراهم کردن مشوق‌هایی برای مدیران جهت توسعه کارکنانشان: مربیگری بر کارگران پایین‌تر سطح سازمان از طریق بهبود روحیه، بر کارایی و بهره‌وریشان تاثیرگذار است. همانطور که مدیران از نظر توانایی در دستیابی به اهداف سازمان مورد توجه و ارزیابی قرار می‌گیرند، باید از نظر توانایی در توسعه و بهبود افرادشان نیز مورد توجه، ارزیابی و همچنین مورد تشویق قرار گیرند.

مدیرانی که به توسعه افرادشان کمک می‌کنند در واقع به پرورش رهبران در سازمان کمک می‌کنند. بسیاری از شرکت‌ها می‌دانند که در سه تا پنج سال آینده با مشکل نبود و یا کمبود رهبر در سازمان‌شان روبه‌رو خواهند شد؛ در این صورت هر کسی که بتواند به توسعه کارکنان کمک کند فردی ارزشمند است و می‌تواند گزینه موفقی برای رهبری باشد.

نوشته معرفی کتاب مربیگری «سیر اندیشه‌ها، مفاهیم و نظریه‌ها» اولین بار در منصوره مشیریان | کوچ رهبری سیستم. پدیدار شد.